Murad Akhmedovich Gasaev, 34-letni Czeczen z rosyjskim obywatelstwem, został 31 grudnia wydalony z Hiszpanii do Rosji. Obecnie przebywa w centrum zatrzymań w Moskwie, ale niedługo ma zostać przewieziony do aresztu tymczasowego na północnym Kaukazie (południe Rosji). Amnesty International obawia się, że Murad Gasaev może zostać poddany torturom i innym formom znęcania się, a jego proces może być niesprawiedliwy.
Rosyjskie władze uważają, że Murad Gasaev należy do zbrojnej grupy o nazwie Khalifat i że „brał udział w kilku zamachach terrorystycznych przeciwko przedstawicielom władz państwowych i funkcjonariuszom organów ścigania na północnym Kaukazie”, m.in. w ataku na budynek Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w byłej stolicy Republiki Inguszetii, Nazraniu, w czerwcu 2004 r.
Wiadomo, że Murada Gasaeva wskazał jako wspólnika jeden z mężczyzn skazanych za udział w atakach z czerwca 2004 r. Mężczyzna powiedział rosyjskiej organizacji praw człowieka Memorial, że zatrzymano go w styczniu 2005 r. i torturowano podczas przesłuchań. Podał nazwisko Murada Gasaeva, ale kiedy stanął przed sądem, wycofał swoje zeznanie w całości.
Murad Gasaev twierdzi, że w sierpniu 2004 r. oficerowie Federalnej Służby Bezpieczeństwa w Inguszetii torturowali i przesłuchiwali go w związku z wydarzeniami z czerwca 2004 r. Po trzech dniach tortur wywieziono go furgonetką i wypuszczono w szczerym polu.
TŁO WYDARZEŃ
Ekstradycję Murada Gasaeva zatwierdzono początkowo w wyniku zapewnień władz rosyjskich, że podczas pobytu w areszcie będą go mogli odwiedzać przedstawiciele Komitetu Zapobiegania Torturom (CPT) Rady Europy. CPT został jednak poinformowany o tych uzgodnieniach dopiero po zatwierdzeniu ekstradycji i od razu powiadomił hiszpańskie władze, że nie jest w stanie wywiązać się ze zobowiązań podjętych w jego imieniu. Pomimo to władze Hiszpanii nie wstrzymały ekstradycji, utrzymując, że ambasada Hiszpanii w Moskwie będzie monitorowała warunki przetrzymywania Murada Gasaeva. Hiszpańskie Ministerstwo Sprawiedliwości przyznało wprawdzie, że ambasada nie ma doświadczenia w wykonywaniu takich zadań, ale dodało, że inne ambasady podejmowały się w przeszłości podobnych funkcji nadzorczych, choć „nie bez pewnych trudności”.
Amnesty International i inne organizacje praw człowieka pracujące w regionie przeanalizowały w ostatnich latach wiele spraw dot. przestępstw związanych z terroryzmem, w których ludzi (głównie Czeczenów i Inguszów) oskarżano i skazywano w oparciu o wymuszone przyznanie się do winy lub zeznania innych osób uzyskane przy pomocy tortur. W wyniku tej analizy ustalono, że w Rosji osoba oskarżona o działania terrorystyczne może nie mieć sprawiedliwego procesu i być zagrożona torturami lub innymi formami znęcania się.
ZALECANE DZIAŁANIA
Prosimy o niezwłoczne wysyłanie apeli po polsku, rosyjsku lub angielsku, w których własnymi słowami:
- wyrażają Państwo zaniepokojenie faktem, że podczas pobytu w areszcie wydalony z Hiszpanii 31 grudnia Murad Gasaev może być poddawany torturom i innym formom znęcania się przez funkcjonariuszy organów ścigania;
- przypomną Państwo władzom, że zarówno prawo międzynarodowe, jak i rosyjskie zobowiązuje je do zagwarantowania, że zatrzymani nie będą poddawani torturom ani innym formom znęcania się;
- przypomną Państwo, że podczas pobytu w areszcie Murad Gasaev powinien otrzymać pełną ochronę w ramach prawa rosyjskiego i międzynarodowego, w tym natychmiastowy dostęp do wybranego przez siebie adwokata, kontakt z rodziną i potrzebną mu opiekę medyczną;
- przypomną Państwo, że jeśli Murad Gasaev zostanie oskarżony o czyn, stanowiący wg standardów międzynarodowych przestępstwo, powinien być sądzony zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawiedliwego procesu.
ADRESACI APELI
Prokurator Generalny FR, p. Jurij Jakowlewicz Czajka
Генеральный Прокурор Российской Федерации
Юрий Яковлевич Чайка
Генеральная прокуратура Российской Федерации
ул. Б. Дмитровка, д. 15а
125993, ГСП-3, Москва
ten sam adres pisany po angielsku:
Prosecutor General
Yurii Yakovlevich Chaika
Prosecutor General’s office
ul. B. Dimitrovka, d.15a
125993 Moscow GSP-3, Russia
Faks: +7 495 692 17 25
Nagłówek: Szanowny Panie Prokuratorze Generalny / Dear Prosecutor General
Z-ca Prokuratora Generalnego FR, Przewodniczący Komitetu Śledczego w Prokuraturze Generalnej
Deputy Prosecutor General
Alexandr Ivanovich Bastrykin
Prosecutor General’s office
Ul.B.Dimitrovka, d.15a
125993 Moskwa GSP-3, Rosja
Faks: +7 495 692 17 25
+7 495 692 28 61
Nagłówek: Szanowny Panie Prokuratorze / Dear Deputy Prosecutor General
Dyrektor Generalny Federalnej Służby Bezpieczeństwa, p. Aleksandr Wasiliewicz Bortnikow
Директор ФСБ России
Александр Васильевич Бортников
ФСБ России, Лубянская площадь, д. 2
101000 Москва
ten sam adres pisany po angielsku:
Director General of the Federal Security Service
Alexandr Vasilievich Bortnikov
Federal Security Service
Lubianskaia pl., d.2
Moscow 101000, Russia
Faks: +7 495 625 05 78
Nagłówek: Szanowny Panie Dyrektorze Generalny / Dear Director General
KOPIE DO:
Rzecznik Praw Obywatelskich Federacji Rosyjskiej, p. Władimir Pietrowicz Łukin
Уполномоченный по правам человека в Российской Федерации
Владимир Петрович Лукин
ул. Мясницкая, д. 47
107084, г. Москва
ten sam adres pisany po angielsku:
Ombudsman of the Russian Federation
Vladimir Petrovich Lukin
ul. Miasnitskaia, d. 47
107084, Moscow, Russia
Faks: +7 495 207 39 69
Ambasador Hiszpanii w Rosji
D. Juan Antonio March Pujol
Embassy of Spain in Russia
Ul. Bolshaya Nikitskaya,50/8.
Moskwa 121069, Rosja
Fax: +7 495 291 91 71
Ambasada Federacji Rosyjskiej
ul. Belwederska 49, 00-761 Warszawa
Faks: 022 625 30 16
Email: rusemb_poland@mail.ru
Apele można wysyłać najpóźniej do 17 lutego.
Pilna Akcja Nr 01/09
AI Index: EUR 46/001/2009
Tłumaczenie: Joanna Gałecka
Korekta i redakcja: Marcin Natorski
