Czeczen Ahmed Chataev (czyt. Czatajew) jest zagrożony deportacją z Ukrainy do Rosji. Jeśli do tego dojdzie może mu grozić niesprawiedliwy proces oraz tortury i inne złe traktowanie w celu wymuszenia przyznania się do winy.

Chataev uzyskał status uchodźcy w Austrii. Stamtąd pojechał z wizytą na Ukrainę z ważną wizą. Ukraina jest stroną Konwencji ws. Uchodźców i Konwencji Przeciwko Torturom. Obie konwencje zakazują deportacji w przypadkach, gdy danej osobie grożą tortury.

Ahmed Chataev, który jest fizycznie upośledzony, został zatrzymany przez policję 3 stycznia w mieście Użhorod przy granicy ze Słowacją. Podstawą zatrzymania był międzynarodowy nakaz aresztowania wydany przez Rosję. Chataev przebywa obecnie w areszcie śledczym w Użhorodzie.

Rosyjskie władze ścigają go pod zarzutem terroryzmu. W 2000 r. Chataev został ranny w ramię i brzuch podczas potyczki między siłami rosyjskimi i czeczeńskimi separatystami w pobliżu miasta Urus Martan w Czeczenii. Nie zdążył jednak trafić do szpitala, gdyż dostał się w ręce sił rosyjskich. Pomimo ran podobno torturowano go, w tym za pomocą prądu. Później amputowano mu ramię. W końcu jemu i jego rodzinie udało się uciec do Austrii przez Azerbejdżan. Uzyskał tam status uchodźcy 24 listopada 2003 r. i mieszkał tam aż do teraz z żoną i trójką dzieci.

Prosimy o niezwłoczne pisanie apeli po rosyjsku, ukraińsku lub we własnym języku, w których:

• zaapelują Państwo do władz ukraińskich, aby nie deportowały Ahmeda Chataeva do Rosji, gdyż został on uznany za uchodźcę, uprawnionego do międzynarodowej ochrony;
• przypomną Państwo władzom ukraińskim, że będąc stroną Konwencji ws. Uchodźców z 1951 r. i Konwencji ONZ Przeciwko Torturom i Innemu Okrutnemu, Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu, Ukraina nie może deportować uchodźców i osób ubiegających się o azyl do jakiegokolwiek kraju, w którym groziłaby im kara śmierci, tortury lub inne ciężkie naruszenia praw człowieka.

Prosimy wysyłać apele przed 22 lutym 2010 r. do następujących adresatów:

Prokurator Generalny Oleksandr Medvedko

vul. riznitska 13/15 01601 Kyiv, Ukraine

Fax: +380 44 280 2851

Nagłówek: Szanowny Panie Prokuratorze Generalny.

INFORMACJE DODATKOWE

Amnesty International i inne organizacje obrońców praw człowieka działające w regionie są zaniepokojone tym, że wielu Czeczenów postawiono w Rosji przed sądem pod zarzutami terroryzmu i udziału w nielegalnych grupach zbrojnych na podstawie „przyznania się do winy” wymuszonego torturami. Procesom sądowym Czeczenów zarzuca się ponadto nierzetelność i bazowanie na sfabrykowanych dowodach. Według doniesień czeczeński rzecznik praw człowieka, Nurdi Nukhazhiev, stwierdził w lutym 2006 r., że wielu Czeczenów odbywających karę w Rosji zostało fałszywie oskarżonych i większość ich spraw powinna być powtórzona. Jak do tej pory nie było prawie żadnych dochodzeń zakończonych postawieniem funkcjonariuszy państwowych przed sądem za tortury, co stworzyło w regionie klimat bezkarności. Ukraina wielokrotnie łamała prawa uchodźców i osób ubiegających się o azyl, co stanowiło pogwałcenie jej obowiązków wynikających z międzynarodowych konwencji. Władze ukraińskie kilkakrotnie próbowały deportować do Rosji Czeczena Lemę Susarova, choć został on uznany za uchodźcę przez Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców, a w Rosji groziły mu tortury. Uwolniono go w lipcu 2008 r. i pozwolono skorzystać z oferty azylu w Finlandii (por. pilna akcja nr UA 207/07, indeks: EUR 50/003/2007 i kontynuacje). Dnia 4 i 5 marca 2008 r. ukraińskie władze deportowały 11 Tamili do Sri Lanki, choć groziły im tam tortury i inne złe traktowanie. Z tej grupy 6 osób było w trakcie ubiegania się o status uchodźcy na Ukrainie. Wydalono je bez prawa do odwołania.. Dnia 2 września 2009 r. sześciu obywateli Demokratycznej Republiki Konga, którzy przylecieli na lotnisko w Boryspilu 31 sierpnia, zostało deportowanych, choć jeden ponoć wyraził chęć ubiegania się o azyl na Ukrainie. Ostatnio (28 listopada 2010 r.) Ukraina deportowała ośmioro obywateli Afganistanu – trzy kobiety i pięcioro dzieci w wieku od 3 do 15 lat (por. pilna akcja nr 318/09, indeks EUR 50/004/2009 i kontynuacje). Próbowały dołączyć do członka rodziny, który wcześniej uzyskał status uchodźcy w Wielkiej Brytanii.

Pilna akcja nr 07/10.. Indeks: EUR 50/001/2010

Tłumaczenie: Marcin Natorski