Amnesty International wezwała tymczasowy rząd Kirgistanu i władze lokalne do zapewnienia ochrony dla wszystkich obywateli Kirgistanu. W szczególności tych pochodzenia uzbeckiego, którzy stali się celem podczas zamieszek na południu kraju.

Apel został wystosowany w odpowiedzi na eskalację przemocy w mieście Osz oraz w jego okolicach.

„Prawo Kirgistanu zawiodło nie zapewniając bezpieczeństwa obywatelom, w szczególności bezpieczeństwa społeczności uzbeckiej”, powiedziała Maisy Weicherding, ekspert Amnesty International ds. Azji Centralnej.

„Konieczne są natychmiastowe działania, które powstrzymają coraz większe pogarszania się sytuacji. Siły bezpieczeństwa, usiłujące przywrócić prawo i porządek w mieście Osz i jego okolicach, muszą przestrzegać podstawowych praw człowieka”.

Starcia w mieście Osz i jego okolicach miały znaczący wpływ na społeczność Uzbeków. Tysiące osób, głównie kobiety, dzieci i osoby starsze musiały uciekać z miasta w obawie przed atakami. Odnotowano, że od 2 tys. do 6 tys. osób skierowało się w kierunku granicy z Uzbekistanem. Amnesty International obawia się, że wraz z eskalacją konfliktu więcej osób będzie zmuszonych do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania.

Według świadków grupy, w większości młodych, uzbrojonych Kirgizów, przemierzały ulice Osz, wybierając sobie za cel dzielnicę zamieszkaną głównie przez ludność uzbecką. Strzelali do cywili, podpalali domy i sklepy, dokonywali grabieży. O ile oficjalne źródła mówią o 60 zabitych w ciągu ostatnich dwóch dni zamieszek, niepotwierdzone raporty przekazane niezależnej agencji informacyjnej Ferghana.ru przez przedstawicieli lokalnego urzędu podają informacje o co najmniej 500 zabitych Uzbekach i ponad 2000 rannych, w tym wielu poważnie.

Przedstawiciele lokalnych władz z Osz powiedzieli dziennikarzom, że nie byli w stanie zapanować nad sytuacją i ochronić ludności cywilnej. W niektórych przypadkach uzbrojeni mężczyźni atakowali siły bezpieczeństwa i uprowadzali opancerzone pojazdy. Odnotowano również przypadki strzelania przez snajperów do ludności cywilnej.

Zamieszki przeniosły się do miasta Jalal-Abad i innych okolicznych wiosek i miasteczek, gdzie również wprowadzono stan wyjątkowy.

„Jeśli tysiące ludzi przemieszcza się w poszukiwaniu bezpiecznego schronienia, władze sąsiednich państw, a w szczególności Uzbekistan, powinny otworzyć dla nich swoje granicy, aby mogli uciec od przemocy w Kirgistanie. Niezależnie od ich pochodzenia etnicznego państwa powinny zaoferować im ochronę do momentu, kiedy w Kirgistanie zostanie zapewnione bezpieczeństwo”, powiedziała Maisy Weicherding.

Tło sytuacji:

Zamieszki rozpoczęły się 10 czerwca od starcia pomiędzy dwoma rywalizującymi gangami, głównie składającymi się z Uzbeckiej i Kirgiskiej młodzieży. Szybko przekształciły się w zakrojone na szeroka skalę akty przemocy, w tym zabójstw, grabieży i ataków na dzielnice zamieszkane przez Uzbeków. Południowy Kirgistan jest zamieszkany przez dużą społeczność uzbecką, która była podstawą siły byłego prezydenta Kirgistanu Kurmanbeka Bakijewa. Został on obalony w kwietniu po starciu sił rządowych i opozycyjnych, do którego doszło w odpowiedzi na wzrost cen energii i korupcję.

Szef tymczasowego rządu, Roza Otunbajewa, zapewniała w kwietniu, że rząd tymczasowy, powołany do czasu nowych wyborów zaplanowanych na październik, w pełni kontroluje cały kraj. Nowa szefowa rządu rozwiązała parlament i mianowała nowych ministrów.

O ile przyczyna starć jest niejasna, rząd tymczasowy i inni obserwatorzy obwiniają za przemoc zwolenników byłego prezydenta Kurmanbeka Bakijewa i ugrupowania przestępcze, które zamierzają zdestabilizować sytuację w kraju przed zaplanowanym na 27 czerwca referendum. Wybory parlamentarne zostały zaplanowane na 4 października.

KONIEC/