Aktualizacja – marzec 2026

19 marca 2026 r. Nasta Loika znalazła się wśród 250 więźniów i więźniarek politycznych, którzy zostali zwolnieni z więzienia.

Dziękujemy wszystkim, których głosy przyczyniły się do tego, że o Naście nie zapomniano!

AKTUALIZACJA – styczeń 2026

Przez pół roku, od sierpnia 2025 r., Nasta była przetrzymywana w całkowitej izolacji w celi o powierzchni czterech metrów kwadratowych. Jej kontakt ze światem zewnętrznym wciąż jest mocno ograniczony – może otrzymywać listy jedynie od swojej 78-letniej mamy i tylko raz w miesiącu może z nią porozmawiać przez telefon. W czasie pobytu Nasty w więzieniu, który trwa już ponad dwa lata i cztery miesiące, jej mama mogła ją odwiedzić tylko raz. 

Obecnie Nasta, podobnie jak większość kobiet osadzonych w kolonii w Homlu, pracuje w szwalni, gdzie za co najmniej osiem godzin pracy dziennie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości od pięciu do dziesięciu euro miesięcznie. 

W Białorusi funkcjonują dwie listy: treści ekstremistycznych – obecnie 6565 pozycji (np.  konta w mediach społecznościowych, kanały niezależnych mediów, literatura) i lista „osób zaangażowanych w działalność ekstremistyczną”.  Służą one białoruskim władzom do tłumienia wszelkich przejawów sprzeciwu. 

Nasta (Anastazja) Loika jest znaną w Białorusi obrończynią i edukatorką praw człowieka. Przed zatrzymaniem w październiku 2022 r. Nasta działała przede wszystkim na rzecz cudzoziemców i bezpaństwowców w Białorusi. Sprzeciwiała się także nadużyciom władzy wykorzystującej przepisy „przeciw ekstremizmowi”.   

28 października Nasta Loika została zatrzymana, a dwa dni później ukarana piętnastoma dniami aresztu pod zarzutem „drobnego chuligaństwa”. Jeszcze tego samego dnia na Telegramie pojawiło się jej nagranie, na którym „przyznaje się do winy”. Białoruskie władze wielokrotnie wykorzystywały takie „zeznania” wymuszone torturami i innym nieludzkim traktowaniem osób krytykujących rząd. 

Nasta mówiła, że po zatrzymaniu poddawano ją elektrowstrząsom oraz trzymano na zewnątrz przez wiele godzin w niskich temperaturach bez odpowiednich ubrań. W rezultacie zachorowała, jednak władze więzienia odmawiały jej odpowiednich leków i ciepłych ubrań. 

Jednak Nasta nie wyszła z aresztu po piętnastu dniach. Kiedy kara się skończyła, powtórzono ją jeszcze czterokrotnie – Nasta przebywała w areszcie aż do grudnia. Wtedy postawiono jej zarzuty karne za rzekomy udział w napisaniu raportu krytykującego działania funkcjonariuszy milicji. Śledczy zakwalifikowali raport jako „podżeganie do wrogości” wobec milicjantów jako „grupy zawodowej” – stanowiło to „działanie ekstremistyczne”. 

I tak, 20 czerwca 2023 roku „ekstremistka” Nasta została skazana na 7 lat w kolonii karnej. 

Jest więźniarką sumienia prześladowaną przez władze białoruskie za jej działalność na rzecz praw człowieka. 

Wstaw się za Nastą – wezwij Ministra Spraw Zagranicznych, aby upomniał się o Nastę Loikę na arenie międzynarodowej i wywierał presję na władze Białorusi. Nasta i inni więźniowie sumienia muszą odzyskać wolność!