Jak pokazują badania prowadzone na całym świecie, w miarę starzenia się, ludzie coraz częściej spotykają się z lekceważeniem swoich praw i podważaniem swojej godności. Świat jest pełen fałszywych i szkodliwych założeń, które odbierają seniorom i seniorkom podmiotowość.
Żeby daleko nie szukać – osoby starsze często są widziane jako zależne od innych, co sprowadza się do założenia, że nie potrafią być samodzielne. Przedstawia się je jako osoby potrzebujące pomocy, za które wszystko trzeba robić i obciążenie dla społeczeństwa. Nie brzmi znajomo?
Takie postrzeganie osób starszych odbiera im godność i sprawia, że usuwają się w cień. Ile razy można usłyszeć, że jest się ciężarem, że jest się za powolnym albo że jest na coś za późno, zanim zacznie się w to wierzyć? A im mniej jest osób starszych w przestrzeni publicznej, tym trudniej jest walczyć o ich prawa.
A prawa wszystkich osób, niezależnie od wieku, są równie ważne, niezbywalne i powinny podlegać całkowitej ochronie.
DOŁĄCZ DO AKCJI!
Czas na to, by osoby starsze zostały dostrzeżone.
Czas na to, by głośno powiedziały: „Jestem”.
Kim jest osoba starsza?
Osiągnięcie wieku emerytalnego dla większości jest momentem, który magicznie zmienia osobę w „osobę starszą”. Uznaje się, że wiek jest liczbą, która określa, co możemy, a czego już nie.
Ale starość nie sprowadza się do roku urodzenia, bo w gruncie rzeczy jest jedynie konstruktem społecznym. To, czy ktoś jest „osobą starszą”, zależy przede wszystkim od kontekstu i sytuacji. Na przykład: osoby po pięćdziesiątce często mają problemy ze znalezieniem pracy, bo są uznawane za starsze, chociaż nie są tak widziane przez swoich znajomych, rodzinę czy lekarza.
Dlatego w Amnesty International, kiedy mówimy o dyskryminacji ze względu na wiek, stosujemy podejście oparte na kontekście. Identyfikujemy osoby starsze na podstawie tego, jak są postrzegane w społeczeństwie i jak postrzegają same siebie, a nie na podstawie ich roku urodzenia.
Kurs o prawach osób starszych
Narosło wiele szkodliwych założeń wokół osób starszych, które skutkują lekceważeniem i podważaniem ich praw oraz odbieraniem im podmiotowości i sprawczości. Kurs pokazuje, że z praw człowieka wynika obowiązek poszanowania praw i wolności osób starszych. Bez uznania i ochrony tych praw nie możemy budować bezpiecznego i sprawiedliwego społeczeństwa dla wszystkich.
PATRONAT:
Dyskryminacja osób starszych
Określone grupy społeczne, takie jak dzieci, kobiety, osoby z niepełnosprawnościami czy mniejszości rasowe i etniczne, są chronione przez międzynarodowe konwencje. Niektóre z tych konwencji zapewniają też ochronę osobom starszym, w tym starszym kobietom i osobom z niepełnosprawnościami. Nie zmienia to jednak faktu, że osoby starsze spotykają się z dyskryminacją, która nie jest wyraźnie zakazana przez istniejące przepisy.
Przykładem takiej dyskryminacji są powszechnie występujące stereotypy i uprzedzenia. Pracodawcy mogą z góry zakładać, że osoba starsza nie nauczy się nowej technologii, więc nawet nie planują przeznaczać pieniędzy i czasu na jej przeszkolenie. Równie dyskryminujące jest częste myślenie, że osoba starsza będzie brać więcej zwolnień chorobowych od młodszych współpracowników. Albo założenie, że osoby starsze muszą cierpieć na choroby przewlekłe – ten typ dyskryminacji dotyka wszystkich starszych osób niezależnie od ich faktycznego stanu zdrowia.
Najpowszechniejsze formy naruszeń praw człowieka, z którymi spotykają się osoby starsze, to:
ANALIZA AMNESTY INTERNATIONAL
Prawa osób starszych nie są dostatecznie dobrze chronione.
Dowiedz się, dlaczego potrzebujemy konwencji ONZ o prawach osób starszych.
W kierunku międzynarodowej konwencji o prawach osób starszych
Postulowane przez Amnesty International przyjęcie konwencji ONZ stanowiłoby kluczowy krok w kierunku ochrony praw osób starszych. Określiłaby ona obszary, w których osoby starsze najbardziej potrzebują ochrony prawnej, niezależnie od tego, czy chodzi o znęcanie się lub zaniedbywanie w domach opieki, dyskryminację w zatrudnieniu, czy niewystarczającą wysokość emerytur.
Międzynarodowa konwencja zmusiłaby również państwa-strony do podjęcia proaktywnych działań w celu zapobiegania dyskryminacji ze względu na wiek i znęcaniu się nad osobami starszymi.
Konwencja może doprowadzić do poprawy ochrony prawnej na poziomie krajowym.
Dałaby też osobom starszym na całym świecie lepszą pozycję do walki o swoje prawa. Wpłynęłaby pozytywnie na stopień dostrzegania i zgłaszania przypadków łamania praw człowieka wobec osób starszych.
Darowizna przez BLIK i inne metody płatności:
Pomóż nagłaśniać łamanie praw osób starszych w Polsce
Wesprzyj działania
rzecznicze i edukacyjne
Pomóż wpływać
na realną zmianę prawa
Co robi Amnesty International, by chronić prawa osób starszych?
Amnesty International monitoruje sytuację praw osób starszych na świecie. Za pomocą badań, działań rzeczniczych oraz kampanii dbamy o to, by zapewnić ochronę praw osób starszych i wezwać rządy do wysłuchania ich głosu oraz zapewnienia im niezbędnej ochrony.
Ochrona praw człowieka – oraz zobowiązanie rządów i społeczności międzynarodowej do ich przestrzegania – nie powinny słabnąć wraz z wiekiem. Kwestia ta dotyczy nas wszystkich.
Jako Amnesty International będziemy zwiększać świadomość w społeczeństwie na temat praw osób starszych. Będziemy wywierać presję na społeczność międzynarodową, aby uznała i pilnie zajęła się kwestią łamania praw człowieka osób starszych. Opracowanie i przyjęcie konwencji ONZ dotyczącej ochrony praw osób starszych, która w kompleksowy sposób zabezpieczy ich prawa, godność i bezpieczeństwo, będzie kluczowym krokiem w tę stronę.