CZYM JEST RZECZNICTWO?
Rzecznictwo, czyli inaczej działanie na rzecz, to różne inicjatywy, przez które staramy się wpływać na decydentów (władze, polityków, a czasami także biznes) w obszarze praw człowieka.
Naszym celem jest zmiana prawa bądź praktyki jego stosowania tak, by były one zgodne z prawami człowieka. Działamy zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. W kraju bierzemy udział w tworzeniu prawa przez parlament, uczestnicząc w posiedzeniach komisji sejmowych i senackich. Staramy się przekonać parlamentarzystów, by tworząc prawo, pamiętali o prawach człowieka. Zwracamy także uwagę na to, jak prawo jest stosowane. Gdy dostrzegamy naruszenia praw człowieka, informujemy o tym instytucje publiczne (takie jak np. policja) i przygotowujemy rekomendacje, jak uniknąć naruszeń w przyszłości.
SPRAWDŹ AKTUALNOŚCI DOTYCZĄCE NASZYCH DZIAŁAŃ
Jak to robimy?
Na poziomie międzynarodowym staramy się wpływać na państwa i organizacje międzynarodowe, takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych czy Unia Europejska. Przedstawiamy raporty, informujemy o naruszeniach praw człowieka i sugerujemy możliwe rozwiązania. Domagamy się, by organizacje skutecznie pilnowały swoich państw członkowskich, żeby te wywiązywały się ze swoich obowiązków z zakresu praw człowieka. Wskazujemy najlepsze kierunki nowo przyjmowanych regulacji prawnych i dbamy o tworzenie kolejnych gwarancji praw człowieka.
W działalności rzeczniczej Amnesty przygotowujemy wystąpienia, apele, analizy i opinie dotyczące wybranych aspektów praw człowieka. Spotykamy się i dyskutujemy z organami władzy publicznej. Na przykład, gdy naszym celem jest, by głos Polski w pracach nad określonym traktatem uwzględniał prawa człowieka, spotykamy się z przedstawicielami polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Gdy zależy nam, by naruszenia praw człowieka, do których dochodzi w trakcie zgromadzeń publicznych, spotkały się z odpowiednią reakcją, organizujemy spotkania z przedstawicielami policji. Korzystamy również z innych formalnych narzędzi, jak np. kierowanie petycji w trybie ustawy o petycjach, czy przedstawianie swoich raportów przy okazji oceny polskich sprawozdań przez organy międzynarodowe (np. Komitet Praw Człowieka).
Nasze ostatnie działania
16 lipca 2026
W ramach działań rzeczniczych na rzecz pełnego wdrożenia w Polsce aktu o usługach cyfrowych wzięliśmy udział w posiedzeniu sejmowej Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Komisja obradowała nad dwoma projektami ustaw nowelizujących przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, mającymi na celu dostosowanie polskiego prawa do unijnego rozporządzenia oraz wprowadzenie procedury blokowania i odblokowywania treści przez Prezesa UKE. Argumentowaliśmy, że przyjęcie proponowanych przepisów jest konieczne, aby państwo mogło skutecznie przeciwdziałać naruszeniom praw podstawowych w sieci. Wskazywaliśmy, że prawo do życia i zdrowia oraz poszanowania godności osobistej, wolność od dyskryminacji, ale także wolność wyrażania opinii czy prawo do informacji nie mogą podlegać arbitralnym ograniczeniom, ani być bezkarnie naruszane wedle uznania gigantów technologicznych. Zarówno na przykładach obrazujących bezkarne szerzenie się mowy nienawiści na tle narodowościowym i czerpanie przez wielkie platformy społecznościowe korzyści z radykalizacji postaw, jak i instrumentalne zawieszanie kont organizacji działających na rzecz praw reprodukcyjnych, pokazywaliśmy, że państwo potrzebuje narzędzi ochrony użytkowników i użytkowniczek, której nie zapewniają i nie chcą zapewniać wielkie platformy.
14 lipca 2026
Amnesty International wzięło udział w publicznym wysłuchaniu kandydatów na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich organizowanym w Sejmie RP. Dopytywaliśmy kandydatów o ich stosunek do instytucji zgromadzeń cyklicznych, których zniesienie Amnesty International postuluje od lat oraz do upolitycznionego Trybunału Konstytucyjnego. Przysłuchiwaliśmy się także wypowiedziom kandydatki i kandydata w tematyce innych priorytetów Amnesty International. Z uznaniem odnotowaliśmy sprzeciw wobec zawieszenia prawa do azylu.
17 czerwca 2026
W toku dalszych prac wokół projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu, toczących się na poziomie Senatu, uczestniczyliśmy we wspólnym posiedzeniu komisji Ustawodawczej, Praw Człowieka i Praworządności oraz Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej. Podkreślając potrzebę przyjęcia rozwiązań umożliwiających parom jednopłciowym sformalizowanie związków, zwróciliśmy zarazem uwagę, że w obecnym kształcie projekty nie realizują w pełni wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, nakazujących Polsce zapewnienie uznania i ochrony par osób tej samej płci. W ocenie Amnesty International rozwiązania, które nie obejmują zmiany stanu cywilnego, nie dają parom jednopłciowym rozpoznania w świetle prawa, na które zwraca uwagę ETPCZ. W rozpatrywanych projektach zabrakło także rozwiązań w zakresie dziedziczenia, które Trybunał wielokrotnie wskazywał, jako jeden z aspektów przyznania przez państwo parom tej samej płci adekwatnej ochrony.
25 maja 2026
Przedstawicielka Amnesty International wzięła udział w seminarium „Stop detencji. Prawo dziecka do wolności”, zorganizowanym przez Biuro Rzeczniczki Praw Dziecka. Wystąpiła w panelu poświęconym prawnym aspektom detencji małoletnich migrantów. Amnesty International od lat sprzeciwia się detencji dzieci ze względu na status migracyjny, podkreślając, że pozbawienie wolności nigdy nie leży w ich najlepszym interesie oraz może prowadzić do długotrwałych negatywnych skutków dla zdrowia i rozwoju. Udział w seminarium był okazją do przedstawienia danych z najnowszego Raportu o stanie praw człowieka na świecie, a także rekomendacji dotyczących alternatyw dla detencji zgodnych z międzynarodowymi zobowiązaniami Polski.
6 maja 2026
Spotkaliśmy się z senatorem Bogdanem Borusewiczem, przewodniczącym Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą w Senacie RP. Podczas spotkania omówiona została sytuacja obywateli i obywatelek Białorusi w Polsce, którzy w wyniku represyjnej polityki reżimu Aleksandra Łukaszenki napotykają trudności związane z utratą ważności paszportów i krótkim okresem ważności tzw. polskich dokumentów podróży. Przedstawicielki Amnesty International zaprezentowały wnioski z analizy „Permanentna tymczasowość”, opisującej wpływ białoruskiego Dekretu nr 278 na sytuację prawną osób z Białorusi przebywających w Polsce oraz rekomendacje dotyczące zmian legislacyjnych, które mogłyby zapewnić im większą stabilność i bezpieczeństwo prawne. Senator Borusewicz zadeklarował przedstawienie tej kwestii Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji.
28 kwietnia 2026
W ramach dalszego ciągu działań rzeczniczych wokół projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu, dołączyliśmy do kolejnego posiedzenia sejmowej Komisji Nadzwyczajnej, która tym razem przeprowadziła dyskusję ogólną na temat ustawy wprowadzającej. Przedstawicielka Amnesty International ponownie wskazała na to, że proponowane rozwiązania nie są rozwiązaniami godnościowymi dla społeczności LGBTI, która od wielu lat czeka na prawne rozpoznanie związków jednopłciowych. Zwróciliśmy również uwagę na pobieżny charakter prac komisji, w których zabrakło rzeczywistej refleksji zarówno nad meritum jak i praktycznymi konsekwencjami proponowanych przepisów, pomimo licznych uwag składanych przez organizacje pozarządowe, ale także przedstawicielki notariatu czy urzędów stanu cywilnego.
14 kwietnia 2026
Amnesty International podczas spotkania z przedstawicielami Komisji Weneckiej skrytykowało przedłożony przez Prezydenta RP projekt ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Nasza krytyka dotyczyła w szczególności propozycji wprowadzenia kary pozbawienia wolności dla sędziów za kwestionowanie statusu innych sędziów, która jest nieproporcjonalna i ingeruje w zasadę niezawisłości sędziów. Skrytykowaliśmy także zaproponowane przeniesienie kompetencji do ogłaszania konkursów na wolne stanowiska sędziowskie z urzędu Ministra Sprawiedliwości do urzędu Prezydenta, bez wprowadzenia mechanizmów gwarantujących ogłaszanie tych konkursów. Zwróciliśmy także uwagę Komisji na szerszy kontekst prawno-polityczny projektu ustawy. W oparciu m.in. o nasze obserwacje Komisja Wenecka wyda opinię na temat tego projektu ustawy.
13 kwietnia 2026
Kontynuując działania wokół zapewnienia parom jednopłciowym możliwości prawnego rozpoznania ich związków, Amnesty International wzięło udział w kolejnym posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu. W trakcie prac komisji, która zajęła się rozpatrzeniem szczegółowych przepisów ustawy głównej, zgłosiliśmy szereg uwag. Wskazywaliśmy m.in. na nieadekwatność formy kontraktowej dla uregulowania relacji w stabilnym i stałym związku, czy problematyczną formę testamentu jako załącznika do umowy, z całkowitym pominięciem dziedziczenia ustawowego i prawa do zachowku. Wskazywaliśmy, że w sytuacji, gdy umowa o wspólnym pożyciu miałaby być jedynym rozwiązaniem dostępnym dla par jednopłciowych, a parom wchodzących w związek małżeński nie są stawiane tożsame ograniczenia, takie ukształtowanie przepisów stanowi nieuzasadnione nierówne traktowanie ze względu na orientację seksualną.
9 kwietnia 2026
Amnesty International wzięło udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Polityki Migracyjnej, podczas którego omówiono kwestię kończących się form wsparcia dla osób z Ukrainy przebywających w Polsce. Szczególną uwagę poświęcono dostępowi do opieki zdrowotnej oraz konsekwencjom wygasania obowiązujących rozwiązań dla osób korzystających z ochrony czasowej. Amnesty International monitoruje zmiany dotyczące praw osób uchodźczych i migranckich oraz podkreśla, że wszelkie decyzje dotyczące ograniczania wsparcia powinny uwzględniać zobowiązania Polski wynikające z międzynarodowych standardów praw człowieka.
26 marca 2026
Spotkanie z Rzeczniczką Praw Dziecka
Amnesty International Polska, wraz z innymi organizacjami społecznymi, wzięła udział w spotkaniu rzeczniczym zorganizowanym 26 marca 2026 r. przez Rzeczniczkę Praw Dziecka. Tematem spotkania były obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. przepisy umożliwiające detencję dzieci cudzoziemskich powyżej 15. roku życia w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców (tzw. SOC-ach). Na spotkaniu wspólnie zastanawialiśmy się, jak wzmocnić ochronę praw dziecka oraz powstrzymać stosowanie detencji wobec osób małoletnich pojawiających się na granicy.
Obecne procedury ustalania wieku osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w naszej ocenie nie zapewniają odpowiedniej obiektywności i nie są zgodne z rekomendacjami środowiska medycznego. Brakuje także odpowiedniego wsparcia i szkoleń dla sędziów orzekających w sprawach detencji małoletnich cudzoziemców. Wreszcie, Polska wciąż nie ratyfikowała Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka, co ogranicza dostęp dzieci do pełnej ochrony ich praw, w tym możliwości składania skarg indywidualnych do Komitetu Praw Dziecka.
Jako Amnesty International będziemy nadal monitorować sytuację oraz podejmować działania rzecznicze na rzecz całkowitego zakazu detencji dzieci w Polsce. Detencja nigdy nie leży w najlepszym interesie dziecka, niezależnie od jego statusu migracyjnego.
10 marca 2026
Prace merytoryczne rozpoczęła sejmowa Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu, pozwalającej parom jednopłciowym na uregulowanie niektórych aspektów wspólnego życia w drodze umowy notarialnej. Amnesty International od początku uczestniczyła w pracach wokół projektów, jeszcze przed skierowaniem do komisji składając opinię z uwagami do proponowanych rozwiązań. Na posiedzeniu ponownie podnieśliśmy, że przedstawione projekty uderzają w godność osób LGBTI, zawierają przepisy, który stanowią przejaw dyskryminacji w prawie i pomimo, że taki był ich deklarowany cel, nie realizują w pełni orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
24 lutego 2026
Kontynuując działania związane z przeciwdziałaniem niepożądanym skutkom wypowiedzenia przez Polskę Konwencji ottawskiej o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu przedstawicielki Amnesty International spotkały się 24 lutego 2026 roku z posłankami Joanną Wichą oraz Dorotą Olko. Tematem rozmowy był wpływ ewentualnego użycia min przeciwpiechotnych na terenach objętych planem Tarcza Wschód na turystykę, rolnictwo oraz bezpieczeństwo tych regionów. Posłanki zadeklarowały złożenie interpelacji poselskich w celu uzyskania informacji o gotowości właściwych ministerstw do prowadzenia działań edukacyjnych, wyposażenia szpitali w zapasy krwi oraz obecność lekarzy przygotowanych do udzielania pomocy ofiarom min przeciwpiechotnych, ochrony ludności cywilnej, a także zabezpieczenia odpowiednich sektorów gospodarki w województwach przygranicznych.
18 lutego 2026
Przedstawicielki Amnesty International Polska spotkały się 18 lutego 2026 roku z posłanką Małgorzatą Tracz w temacie wypowiedzenia przez Polskę Konwencji ottawskiej o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu. Posłanka Tracz jako jedna z nielicznych głosowała przeciwko tej decyzji. Amnesty International z niepokojem obserwuje plany rządu polskiego dotyczące rozpoczęcia produkcji oraz składowania min przeciwpiechotnych. Przekazaliśmy posłance Tracz dane zebrane we współpracy z International Campaign to Ban Landmines, które wskazują, że blisko 90% wszystkich ofiar min to cywile, w tym prawie połowa – dzieci. Efektem spotkania była interpelacja poselska złożona przez posłankę Tracz do Ministerstwa Obrony Narodowej dotycząca planowanych działań w związku z wypowiedzeniem Konwencji.
12 lutego 2026
Amnesty International monitoruje wykonywanie przez Polskę wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym regularnie uczestniczymy w posiedzeniach podkomisji sejmowej zajmującej się tym tematem. Podczas posiedzenia z 12 lutego 2026 r. przedstawicielka Amnesty International zwróciła uwagę na konieczność uregulowania w drodze ustawy kryteriów wyboru polskiego sędziego do ETPCz. W odpowiedzi na nasz apel uczestniczący w tym posiedzeniu przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych zapowiedział wprowadzenie stosownej regulacji. Amnesty zwróciło także uwagę na problematykę wykonywania wyroków ETPCz poświęconych sytuacji migracyjnej w Polsce, a także wyroków TSUE dotyczących równości małżeńskiej.
Lipiec 2025
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zdecydowało się na odejście od praktyki posiadania listy państw, do których nie są wykonywane deportacje. Na liście tej znajdowały się takie kraje jak Erytrea, Afganistan, Somalia – w których dochodzi do systemowych naruszeń podstawowych praw człowieka. Lista ta była użyteczna zarówno dla funkcjonariuszy straży granicznej, umożliwiając im dokonanie oceny zasadności deportacji oraz dla obrońców praw człowieka, którzy sięgali po nią w postępowaniach administracyjnych dotyczących m.in. przyznania ochrony międzynarodowej. Na forum Parlamentarnego Zespołu ds. Polityki Migracyjnej w lipcu 2025 r. odbyły się dwa posiedzenia, podczas których przedstawiciele Amnesty International wskazywali na użyteczność istnienia takiej listy oraz na sytuację praw człowieka w krajach dotychczas znajdujących się na tej liście. Apelowali także o ponowne przeanalizowanie decyzji o odejściu od jej posiadania, wskazując na ryzyka możliwych naruszeń praw człowieka.
26 marca 2025
Wzięliśmy udział w połączonym posiedzeniu senackiej Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności, którego przedmiotem było m.in. rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny (druk senacki nr 284, druki sejmowe nr 876, 984 i 984-A). Przedstawicielka Amnesty International ponownie zaznaczyła, że zapewnienie odpowiedniej ochrony osobom najbardziej narażonym na przestępstwa motywowane uprzedzeniami, wymaga rozszerzenia istniejących przepisów także o przesłankę tożsamości płciowej.
5 marca 2025
Amnesty International było reprezentowane na posiedzeniu połączonych Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej dot. informacji o założeniach likwidacji tzw. mediów samorządowych przewidywanej w koncepcji wdrożenia do polskiego porządku prawnego Europejskiego Aktu o Wolności Mediów. W otwierającym dyskusję wystąpieniu przedstawiciel Amnesty International zwrócił uwagę, że praktyka wydawania mediów samorządowych jest nie do pogodzenia z Konstytucją.
Nagranie wystąpienia pod linkiem – wystąpienie zaczyna się ok.– ok. 14.15:
4 marca 2025
Udział w posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach
Komisja obradowała nad podnoszonymi przez organizacje pozarządowe zastrzeżeniami do poprawki do projektu ustawy w przedmiocie przestępstw z nienawiści, która znosiła ochronę w przypadku przestępstw popełnianych przez asocjację i asumpcję. Przedstawicielka Amnesty International – Anna Matras, podniosła m.in. kwestię ochrony obrońców i obrończyń praw człowieka, którzy przeciwdziałąją przestępstwom z nienawiści. Finalnie komisja wniosła poprawkę uzupełniającą przepis o asocjację i asumpcję. W wyniku naszych działań rzeczniczcych klub Lewicy wystąpił także z poprawką dodającą do omawianych przepisów przesłankę tożsamości płciowej.
4 marca 2025
Amnesty International wzięło udział w posiedzeniu podkomisji stałej do spraw wykonywania przez Polskę wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przedmiotem posiedzenia Komisji była analiza kluczowych wyroków ETPC wydanych w sprawach polskich identyfikujących tzw. problemy systemowe. W dyskusji przedstawiciel Amnesty International zwrócił uwagę na konieczność dokonania przeglądu uchwalanego oraz już uchwalonego ustawodawstwa pod kątem zgodności z prawami człowieka.
Nagranie wystąpienia pod linkiem – wystąpienie zaczyna się ok. 18.16:
13 lutego 2025
Spotkanie w Ministerstwie Sprawiedliwości z wiceministrem Arkadiuszem Myrchą w sprawie zmian w projekcie ustawy dot. przestępstw z nienawiści, która wykluczyła z projektu przestępstwa popełniane przez asocjację i asumpcję. Przedstawicielka Amnesty International (Anna Matras) podnosiła m.in. że kluczowa dla bytu tego typu przestępstw jest dyskryminująca motywacja sprawcy, a nie przynależność osoby pokrzywdzonej. W wyniku działań rzeczniczych m.in. Amnesty International, zostało zwołane ponowne posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.
5 lutego 2025
Posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dot. informacji na temat stosowania środków przymusu bezpośredniego w trakcie zatrzymania. Amnesty International zwróciło uwagę na nieprawidłowości w praktyce przeprowadzania zatrzymań dostrzegane przez Amnesty – zwłaszcza na tzw. trzymanie w kordonie policji i zatrzymywanie za popełnianie wykroczeń.
Zapis z nagraniem i zapisem tekstowym wystąpienia przedstawiciela Amnesty International jest pod linkiem:
4 lutego 2025
Wysłuchanie publiczne
Amnesty International wzięło udział w wysłuchaniu publicznym dotyczącym projektu ustawy, która ma ograniczyć prawo do ubiegania się o ochronę międzynarodową w Polsce. Wskazaliśmy, że proponowane przepisy są sprzeczne z prawem międzynarodowym i nie zapewnią realnego bezpieczeństwa. Wspólnie z przedstawicielami UNHCR, Rzecznikiem Praw Dziecka, organizacjami pozarządowymi i aktywistami apelowaliśmy o odrzucenie tego szkodliwego projektu i przyjęcie rozwiązań, które są zgodne z prawem i zasadami humanitaryzmu.
Zapis z nagraniem wystąpienia przedstawiciela Amnesty International dostępny pod linkiem:
29 stycznia 2025
Spotkanie ze Specjalną Przedstawicielka Sekretarza Generalnego ONZ ds. przemocy wobec dzieci
Amnesty International wzięło udział w spotkaniu organizacji pozarządowych z Najat Maalla M’jid, Specjalną Przedstawicielką Sekretarza Generalnego ONZ ds. przemocy wobec dzieci (SRSG VAC). Spotkanie zostało zorganizowane przez Rzecznika Praw Dziecka. Zaapelowaliśmy by w dialogu, który Specjalna Przedstawicielka prowadzi z rządem RP, szczególną uwagę zwrócić na problem braku dostatecznej ochrony dzieci przed cyberprzemocą, braku edukacji antydyskryminacyjnej oraz postulat środowisk pozarządowych by edukacja zdrowotna była przedmiotem obowiązkowym.
23 stycznia 2025
Amnesty International wzięło udział w posiedzeniu w sprawie rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny (druk nr 876), w zakresie rozszerzenia katalogu przesłanek tzw. przestępstw z nienawiści. Na posiedzeniu podnosiliśmy konieczność zapewnienia ochrony wszystkim osobom szczególnie narażonym na przestępstwa motywowane uprzedzeniami, wskazując, że wśród cech chronionych powinna znaleźć się również tożsamość płciowa.
21 stycznia 2025
Udział w posiedzeniu Komisji Senackiej – Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej w sprawie przedstawienia raportu Komitetu Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk
Amnesty International wzięło udział w posiedzeniu Komisji Senackiej, na której odbywała się dyskusja nt. Raportu z badań przygotowywanych przez Komitet Badań nad Migracjami PAN. Jednym z głównym wniosków z raportu była konieczność zwiększenia dostępności rzetelnej procedury azylowej a także konieczność przeprowadzania konsultacji przed przyjęciem nowej strategii migracyjnej oraz wynikającej z niej ustaw. Przedstawiciel Amnesty International wypowiedział się o niezgodności planowanych rozwiązań w zakresie zawieszenia dostępu do procedury uchodźczej z prawem międzynarodowym i wszedł w dialog z, obecnym na posiedzeniu, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, odpowiadającym za politykę migracyjną Maciejem Duszczykiem.
21 stycznia 2025
Udział w posiedzeniu Komisji Sejmowej Administracji i Spraw Wewnętrznych w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Wzięliśmy udział w posiedzeniu Komisji Sejmowej Administracji i Spraw Wewnętrznych. W posiedzeniu wzięło udział duże grono organizacji pozarządowych, które chciały wypowiedzieć się przeciwko proponowanemu projektowi ustawy. W związku z powyższym podjęto decyzje o głosowaniu w sprawie organizacji wysłuchania publicznego 4 lutego 2025 r., a wniosek został przegłosowany bez głosów sprzeciwu.
8 stycznia 2025
Udział Amnesty International w pracach Parlamentarnego Zespołu do spraw Równouprawnienia Społeczności LGBT+
Wzięliśmy udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu do spraw Równouprawnienia Społeczności LGBT+. W posiedzeniu uczestniczyła także Ministra do spraw Równości Katarzyna Kotula, która zreferowała aktualny stan prac legislacyjnych nad projektem ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich. Amnesty przekazało na ręce Ministry petycję w sprawie zmiany prawa i lepszej ochrony osób LGBTI, w której wskazujemy obszary wymagające podjęcia działań legislacyjnych, żeby zapewnić pełną ochronę prawną społeczności LGBTI. Przekazaliśmy także Ministrze opinie dotyczące projektów ustaw o związkach partnerskich oraz o zmianie kodeksu karnego w zakresie przestępstw z nienawiści. Zwracamy w nich uwagę na konieczność rozszerzenia przesłanek przestępstw z nienawiści, poza proponowanymi przesłankami wieku, płci, niepełnosprawności i orientacji seksualnej, także o tożsamość płciową; zapewnienia możliwości rejestrowania związków jednopłciowych w Polsce – a docelowo równości małżeńskiej; stworzenia procedury uzgodnienia płci z poszanowaniem godności osób transpłciowych oraz zaprzestania prześladowania obrońców i obrończyń praw LGBTI za ich pokojowe działania.
Styczeń 2025
Spotkanie przedstawicieli Amnesty International z Ministrem Andrzejem Szejną w sprawie zarzutów wobec władz Izraela
W Ministerstwie Spraw Zagranicznych odbyło się spotkanie przedstawicieli Amnesty International z wiceministrem Andrzejem Szejną. Tematem rozmów były poważne zarzuty wobec władz Izraela, w tym oskarżenia dotyczące zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, z którymi związany jest Premier Izraela, Benjamin Netanjahu.
Spotkanie odbyło się w kontekście krytyki decyzji polskiego rządu o udzieleniu Premierowi Netanjahu ochrony na wypadek jego udziału w uroczystościach w Auschwitz. Przedstawiciele Amnesty International podkreślili wagę przestrzegania prawa międzynarodowego i konieczność pociągnięcia do odpowiedzialności osób oskarżonych o najcięższe zbrodnie.
W grudniu ubiegłego roku Amnesty International Polska opublikowała raport, w którym udokumentowano trzy z pięciu czynów zabronionych na mocy Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, których dopuściły się izraelskie siły zbrojne.
Amnesty International docenia dotychczasowe zaangażowanie Polski w udzielanie pomocy humanitarnej w regionie, jednocześnie apelując do polskiego rządu o konsekwentne przestrzeganie prawa międzynarodowego i wsparcie działań mających na celu powstrzymanie trwającego ludobójstwa w Strefie Gazy. Przestrzeganie decyzji międzynarodowych trybunałów oraz wspieranie ścigania sprawców tych zbrodni może być kluczowym narzędziem w tej walce.
Amnesty International pozostaje gotowa do dalszego dialogu z polskim rządem w celu wspólnego działania na rzecz ochrony praw człowieka i przestrzegania międzynarodowego porządku prawnego.
25 listopada 2024
Wysłuchanie obywatelskie ws. polityki migracyjnej
25 listopada odbyło się wysłuchanie obywatelskie dotyczące założeń polityki migracyjnej i sposobów jej wdrażania organizowane przez Ministrę ds. społeczeństwa obywatelskiego Polski Adrianę Porowską oraz Fundację Stocznia. Podczas wydarzenia mieliśmy szansę obnażyć fałszywe narracje dotyczące migracji i uchodźstwa pojawiające się coraz częściej w przestrzeni publicznej. Przedstawiciele Amnesty International zwracali uwagę m.in. na niekonstytucyjny charakter planowanego w nowej strategii migracyjnej ograniczenia prawa do azylu oraz konieczność wdrożenia unijnego Paktu o Migracji i Azylu.
Obejrzyj nasze wypowiedzi:
5 listopada 2024
Amnesty upomina się o prawa człowieka przed Komitetem Praw Człowieka
Rozpoczyna się kolejny cykl sprawozdawczy Polski z przestrzegania praw człowieka. Tym razem przedmiotem sprawozdania ma być sposób realizacji praw zagwarantowanych w Międzynarodowym Pakcie Praw Osobistych i Politycznych. W związku z tym Amnesty przesłało swoje uwagi, a także wzięło udział w spotkaniu z członkami Komitetu. Zwróciliśmy uwagę, jakie kwestie powinny szczególnie być przedmiotem dialogu Komitetu z Polskim rządem. Zwróciliśmy uwagę, że pomimo oczekiwanej poprawy poziomu przestrzegania praw człowieka, w wielu aspektach sytuacja nie uległa poprawie – np. w obszarze wolności zgromadzeń – a w części doszło nawet do pogorszenia, czego przejawem jest przyjęcie ustawy o użyciu broni czy sytuacja na granicy polsko-białoruskiej. Z naszymi uwagami można zapoznać się pod tym linkiem.
29 października 2024
Spotkanie z Europejskim Komitetem Praw Społecznych
Ratyfikacja przez Polskę Zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej jest niezbędna dla podniesienia poziomu ochrony praw ekonomicznych i socjalnych w Polsce. Argumenty za tym przedstawiliśmy podczas spotkania z przedstawicielami Europejskiego Komitetu Praw Społecznych, w tym jego przewodniczącą – Aoife Nolan. W trakcie spotkania wskazywaliśmy także na szereg problemów dotyczących przestrzegania praw ekonomicznych i socjalnych w naszym kraju, do których rozwiązania mogłaby się przyczynić ratyfikacja Karty i umożliwienie jednostkom kwestionowania naruszeń praw człowieka przed Komitetem. Amnesty zwróciło także uwagę na niedostateczne wsłuchiwanie się polskiego rządu w głos społeczeństwa obywatelskiego, o czym świadczy projekt rządowej strategii migracyjnej, przyjęty przy całkowitym zignorowaniu głosu polskiego społeczeństwa.
6 sierpnia 2024
Spotkanie z Ministrem ds. Unii Europejskiej
Amnesty International spotkało się z Ministrem ds. Unii Europejskiej w związku z rozpoczynającą się 1 stycznia 2025 r. Prezydencją Polski w Radzie UE. Na spotkaniu przedstawiliśmy postulaty Amnesty International dot. priorytetów Polskiej Prezydencji. Zwróciliśmy w szczególności uwagę na potrzebę wzmocnienia głosu społeczeństwa obywatelskiego w Unii Europejskiej, obrońców praw człowieka oraz ochrony przed dyskryminacją.
23 lipca 2024
Udział w pracach połączonych Komisji Obrony Narodowej oraz Praw Człowieka i Praworządności Senatu RP
Amnesty International z niepokojem przyjęło odrzucenie przez Senat poprawek, które miały usunąć z ustawy przepisy wprowadzające bezkarność za użycie środków przymusu bezpośredniego – w tym broni palnej – niezgodnie z obowiązującymi przepisami.
Amnesty International wraz z licznymi przedstawicielami środowiska obywatelskiego przemawiały wspólnym głosem na posiedzeniu senackich komisji. Proponowane przepisy są niebezpieczne dla praw człowieka, używanie broni palnej niezgodnie z zasadami nie może być bezkarne!
2 lipca 2024
Udział w pracach połączonych Komisji Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka Sejmu RP
Przedstawiciel Amnesty International wziął udział w pracach komisji sejmowych poprzedzających drugie czytanie ustawy mającej zmienić przepisy dotyczące m.in. odpowiedzialności karnej za niestosowanie się do zasad używania broni palnej na granicy.
Niestety, uwagi, które wnosiliśmy do projektu (opinia dostępna tutaj) nie zostały wysłuchane. Uchwalona przez sejm ustawa zwalnia z odpowiedzialności funkcjonariuszy m.in. za użycie broni w sposób niebezpieczny, w tym także dla innych funkcjonariuszy państwowych i nie pozostawia żadnej furtki na rozliczenie m.in. funkcjonariuszy straży granicznej za nieproporcjonalne i nieadekwatne stosowanie broni.
Przyjęcie bezkarności za łamanie zasad używania środków przymusu bezpośredniego jest złamaniem wiążącego Polskę prawa międzynarodowego, które stanowi, że funkcjonariusze państwowi muszą odpowiadać za arbitralne lub niewłaściwe użycie siły i broni palnej, a organy państwowe muszą przeprowadzić w tych sprawach rzetelne postępowanie.
20 czerwca 2024
Spotkanie w Prokuraturze Krajowej
20 czerwca 2024 r. przedstawiciele Amnesty International spotkali się z przedstawicielami Departamentu Postępowań Przygotowawczych Prokuratury Krajowej, aby przedyskutować problem kryminalizacji osób aktywistycznych zaangażowanych w pomoc humanitarną na granicy. Spotkanie miało miejsce w związku z apelem Amnesty International o wydanie wytycznych nakazujących prokuratorom prowadzącym sprawy dotyczące osób aktywistycznych niewnoszenie zarzutów za czyny realizowane w ramach pomocy humanitarnej.
Podczas spotkania przedstawiciele Amnesty International przeprowadzili wartościową debatę z przedstawicielami Prokuratury Krajowej, którzy zobowiązali się wydać dostępną publiczną informację o legalności pomocy humanitarnej, również w rejonie granicy z Białorusią. Dalsze działania mają zostać uzgodnione na kolejnym spotkaniu.
17 kwietnia 2024
Spotkanie w Ministerstwie Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej
Przedstawiciel Amnesty International wziął udział w spotkaniu organizowanym z Wiceminister Aleksandrą Gajewską oraz Dyrektorem Bartłomiejem Potockim Ministerstwie Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej dotyczącym konsultacji na temat nowej polityki migracyjnej Polski. Amnesty International apelowało o wzmocnienie ochrony praw uchodźców i migrantów przed wciąż nasilającą się mową nienawiści, cyberprzemocą oraz mową nienawiści kierowaną w stronę tych grup w mediach społecznościowych.
9 kwietnia 2024
Spotkanie z Zastępcą Rzeczniczki Praw Dziecka Adamem Chmurą
Amnesty International spotkało się z Zastępcą Rzeczniczki Praw Dziecka – Adamem Chmurą. Spotkanie było okazją do poruszenia najistotniejszych zagadnień dotyczących ochrony praw dziecka. Przedstawiciele Amnesty International postulowali m.in. o wzmocnienie obowiązywania Konwencji o prawach dziecka w Polsce, wprowadzenie edukacji praw człowieka do podstawy programowej w szkołach i przedszkolach, przeciwdziałaniu cyberprzemocy oraz ochrony praw uczniów i uczennic z Ukrainy.
26 marca 2024
Spotkanie z Wiceministrą Edukacji Narodowej Katarzyną Lubnauer
Przedstawiciele Amnesty International spotkali się z Wiceministrą Edukacji Narodowej – Katarzyną Lubnauer w sprawie edukacji praw człowieka w polskich szkołach. Zwróciliśmy uwagę na obawy nauczycieli i dyrektorów szkół wywołane kolejnymi próbami ograniczania działalności organizacji pozarządowych w szkołach. Rozmawialiśmy także o potrzebie i możliwości prowadzenia systemowej, pogłębionej i praktycznej edukacji o prawach człowieka w ramach zmienianej podstawy programowej.
6 marca 2024
Spotkanie z p.o. Prokuratora Krajowego Prokuratorem Jackiem Bilewiczem
Amnesty International spotkało się z pełniącym obowiązki Prokuratora Krajowego Jackiem Bilewiczem i jego zespołem. Przekazaliśmy Prokuratorowi nasze postulaty, apelując o podjęcie zmian w praktyce działania prokuratury względem obrońców i obrończyń praw człowieka działających na granicy, na rzecz dostępu do aborcji oraz społeczności LGBTI. Wskazaliśmy także na praktykę nadużywania kodeksu wykroczeń.
23 lutego 2024
Spotkanie sejmowego zespołu ds. pomocy humanitarnej
Spotkanie odbyło się w formule pytań i odpowiedzi między członkami zespołu oraz zaproszonym na to spotkanie w charakterze gościa Wiceministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji – Maciejem Duszczykiem odpowiedzialnym za polską politykę migracyjną. Minister Duszczyk odpowiadał na pytania organizacji pozarządowych oraz członków zespołu o zamiary dotyczące stosowania masowych wywózek i o plany dotyczące zmiany sposobu działania służb działających przy granicy z Białorusią. Amnesty International wskazywało na niedopuszczalne stosowanie masowych wywózek w jakiejkolwiek formie, powołując się m.in. na praktykę orzeczniczą Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz polskich sądów.
19 lutego 2024
Spotkanie z Wiceministrem Sprawiedliwości Krzysztofem Śmiszkiem oraz Prokuratorem Krajowym Jackiem Bilewiczem
Amnesty International wzięło udział w spotkaniu zorganizowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości z organizacjami pozarządowymi działającymi w obszarze migracji. Spotkanie poświęcone było przeciwdziałaniu kryminalizacji osób niosących pomoc humanitarną na granicy polsko-białoruskiej. Amnesty wraz z innymi organizacjami zwracało uwagę na temat nie tylko kryminalizacji ich działań, ale także brutalności służb – fizycznej przemocy stosowanej wobec osób migrujących oraz zastraszania osób niosących pomoc humanitarną. Zwróciliśmy także uwagę na kwestię standardów międzynarodowych dotyczących obrońców praw człowieka. Efektem spotkania była deklaracja Prokuratora Krajowego o zamiarze stworzenia wytycznych w zakresie postępowań dotyczących osób niosących pomoc humanitarną na granicy.
14 lutego 2024
Spotkanie z Zastępcą Rzeczniczki Praw Dziecka – Adamem Chmurą
Przedstawiciele Amnesty International wzięli udział w spotkaniu zorganizowanym przez urząd Rzecznika Praw Dziecka z organizacjami pozarządowymi. Spotkanie dotyczyło poprawy sytuacji niepełnoletnich osób migrujących do Polski. Przedstawiciele Amnesty w sposób szczególny apelowali o poprawę przestrzegania praw dzieci uchodźczych z Ukrainy w Polskim systemie edukacji.
6 lutego 2024
Spotkanie z Wiceministrem Sprawiedliwości Krzysztofem Śmiszkiem
Amnesty International spotkało się Wiceministrem Sprawiedliwości Krzysztofem Śmiszkiem w kontekście szeregu problemów praw człowieka pozostających w zakresie właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości. W trakcie spotkania przekazaliśmy nasze postulaty oraz naszą publikację.
18 stycznia 2024
Spotkanie z Ministrą Katarzyną Kotulą
Amnesty International spotkało się z Ministrą ds. równości Katarzyną Kotulą w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W trakcie spotkania przedstawiliśmy szereg naszych postulatów w zakresie realizacji konstytucyjnej zasady równości w Polsce. Wymiernym efektem tego spotkania było wycofanie przez Prezesa Rady Ministrów wniosku do Trybunału Konstytucyjnego dot. tzw. Konwencji Stambulskiej o przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet.
