Iran: Zatrzymajmy falę egzekucji - Amnesty International - Bronimy praw człowieka

Skocz do treści

W minionym roku karę śmierci wykonano w Iranie na co najmniej 2159 osobach. Każda z nich to tragiczna historia, która powinna była skończyć się inaczej. Iran kontynuuje wykonywanie egzekucji, a skazanymi często są osoby, których jedyną winą jest korzystanie ze swoich praw – przede wszystkim prawa do protestu.

Trwające konflikty z USA i Izraelem tylko pogorszyły sytuację osób skazanych na śmierć. Irańczycy znaleźli się w potrzasku między amerykańskimi bombami a szubienicami własnego państwa.

KTO MOŻE STRACIĆ ŻYCIE ZA PROTESTY?

W styczniu 2026 roku Abolfazl Salehi Siavashani brał udział w masowych protestach w Iranie. Został aresztowany i niecały miesiąc później skazany na śmierć pod zarzutem „wrogości wobec Boga” za rzekome podpalenie bazy paramilitarnych sił Basidż wraz z sześcioma innymi osobami, w tym Amirhosseinem Hatamim, Mohammadem Aminem Biglarim i Alim Fahimem. Pod koniec marca Abolfazl został przetransportowany w nieznane miejsce.

Amirhossein, Mohammad i Ali już nie żyją – zostali straceni na początku kwietnia. Dwaj z nich nie mieli skończonych nawet dwudziestu lat.

Od końca marca irańskie władze przeprowadziły co najmniej pięć egzekucji. Rosną obawy, że to nie koniec. Co najmniej 25 osób jest zagrożonych karą śmierci w związku z ich udziałem w protestach na początku 2026 roku. Wśród nich znajdują się m.in.:

Ehsan Hosseinipour Hessarlou, którego pobito i torturowano, wkładając mu broń do ust,

dwaj 17-latkowie, Matin Mohammadi i Erfan Amiri, którzy w świetle prawa międzynarodowego wciąż są dziećmi i nie mogą zostać skazani na karę śmierci,

Abolfazl Karimi, który podczas protestów próbował pomóc dwóm postrzelonym kobietom. Podczas udzielania pomocy sam został postrzelony, a następnie aresztowany, poddany torturom i zmuszony do podpisania z zasłoniętymi oczami obciążających go zeznań.

Wezwij razem z nami władze Iranu do natychmiastowego unieważnienia wyroków śmierci oraz zagwarantowania, że każda osoba oskarżona o przestępstwo będzie sądzona zgodnie z międzynarodowymi standardami rzetelnego procesu sądowego.

Działaj teraz

Wezwij irańskie władze do zatrzymania kolejnych egzekucji.

Mamy już 4 386 podpisów! Osiągnijmy 5 000!

87.72%

Zobacz treść:: Do:
Gholamhossein Mohsen Ejei
Szef Wymiaru Sprawiedliwości

Szanowny Panie,
zwracam się do Pana z dużym niepokojem w związku z sytuacją co najmniej trzydziestu osób, którym, zgodnie z informacjami zebranymi przez Amnesty International, grozi kara śmierci w związku z przestępstwami rzekomo popełnionymi podczas protestów w styczniu 2026 r.

Wśród tych osób znajdowało się siedmiu skazanych na śmierć w ciągu zaledwie kilku tygodni od aresztowania. Doszło do egzekucji już czterech z nich, pozostałe osoby to: Abolfazl Salehi Siavashani, Shahab Zohdi i Yaser Rajaifar. Inne osoby sądzone w przyspieszonych, rażąco niesprawiedliwych procesach za przestępstwa zagrożone karą śmierci to: Mohammad Abbasi (55 lat), Mohammadreza Tabary, 18-letni Ehsan Hosseinipour Hessarlou oraz dwaj 17-latkowie, Matin Mohammadi i Erfan Amiri, którzy jako dzieci zgodnie z prawem międzynarodowym nie mogą zostać skazani na karę śmierci. Amnesty International dowiedziało się również, że zagrożony egzekucją jest 18-letni Danial Niazi. Ponadto śledczy poinformowali o grożącej im karze śmierci dwie inne osoby – 18-letniego Shervina Bagheriana Jebeli i 24-letniego Amirhosseina Azarpirę.

Badania Amnesty International pokazują, że osoby aresztowane w związku z protestami były torturowe, izolowane i poddawane innym formom złego traktowania w celu wymuszenia „zeznań”.

Niektórym z osób zagrożonych karą śmierci postawiono niejasne i ogólnikowe zarzuty „wrogości wobec Boga” (moharebeh) w związku z oskarżeniami o podpalenie baz sił Basidż lub napaść na siły bezpieczeństwa. Inni zostali oskarżeni o zabicie agentów sił Basidż. Władze nadały w telewizji wymuszone „zeznania” kilku osób, naruszając zasadę domniemania niewinności. W propagandowym filmie przedstawiającym osiemnastoletniego Shervina Bagheriana Jebeli jako winnego zabójstwa agentów słychać, jak Shervin pyta, co oznacza „wrogość wobec Boga” i błaga o łaskę po tym, jak przesłuchujący informuje go, że zarzut ten grozi karą śmierci.

Wzywam Pana do:
– natychmiastowego unieważnienia wyroków skazujących i wyroków śmierci;
– powstrzymania się od wydawania wyroków śmierci;
– zapewnienia, aby każda osoba oskarżona o uznane przez prawo międzynarodowe przestępstwo była sądzona zgodnie z międzynarodowymi standardami rzetelnego procesu sądowego, bez stosowania kary śmierci i z wykluczeniem zeznań uzyskanych w wyniku tortur i innego złego traktowania lub bez obecności adwokata;
– uwolnienia wszystkich osób zatrzymanych wyłącznie za korzystanie z przysługujących im praw człowieka, w tym prawa do pokojowych zgromadzeń i wolności wypowiedzi;
– ochrony wszystkich zatrzymanych przed torturami i innymi formami złego traktowania oraz do zbadania wszystkich skarg;
– ujawnienia losu i miejsca pobytu osób, wobec których zastosowano przymusowe zaginięcie;
– zapewnienia oskarżonym dostępu do wybranych przez siebie prawników, odpowiednich środków obrony i opieki medycznej oraz kontaktu z rodziną;
– umożliwienia międzynarodowym obserwatorom, w tym specjalnym procedurom ONZ i międzynarodowej misji rozpoznawczej w Iranie, dostępu do ośrodków detencyjnych i rozpraw sądowych.

Z poważaniem

Podpisując petycję, przyłączasz się do globalnego ruchu ludzi, którzy niesprawiedliwość na świecie traktują osobiście, a także zgadzasz się, aby Stowarzyszenie Amnesty International zostało administratorem Twoich danych osobowych. Będziemy Cię informować o sile Twojego działania oraz sytuacji praw człowieka na świecie.

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych osobowych. Przetwarzamy je na podstawie obowiązujących przepisów prawa (m.in. Rozporządzenia UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016). Regulamin: amnesty.org.pl/polityka-prywatnosci.

Pamiętaj, że masz prawo dostępu do swoich danych. Możesz zwrócić się do nas z prośbą o ich sprostowanie, usunięcie lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz też wycofać swoją zgodę, a także złożyć skargę do organu nadzorczego.