Solidarność to nie przestępstwo - Amnesty International - Bronimy praw człowieka

Skocz do treści

Aktualizacja – Piątka uniewinniona

8 września 2025 r. zapadł wyrok w pierwszej instancji. Sąd uznał, że działania „Piątki z Hajnówki” były zgodne z prawem. To potwierdzenie, że niesienie pomocy ludziom, którzy utknęli na granicy polsko-białoruskiej jest przejawem naszego człowieczeństwa i zasługuje na pochwałę, a nie może być podstawą do ścigania i karania.

Wyrok w pierwszej instancji nie jest prawomocny. Będziemy obserwować dalszy rozwój sprawy. Dziękujemy wszystkim, którzy podpisali naszą petycję i wstawili się za osobami niosącymi pomoc!

Przed sądem w Hajnówce postawionych zostało 5 osób, którym grozi nawet 5 lat więzienia za… okazanie solidarności. Ich „winą” było to, że nakarmiły, ogrzały i przewiozły ludzi, którzy utknęli w lesie na granicy polsko-białoruskiej. Wśród nich były kobiety, dzieci – wszyscy w dramatycznej potrzebie. Osoby, które udzieliły potrzebującym pomocy humanitarnej, są dziś oskarżane jak przestępcy.

Na granicy od lat trwa kryzys humanitarny, a pomoc organizacji społecznych i mieszkańców często jest jedyną szansą na przeżycie dla zagubionych i wycieńczonych ludzi. Kryminalizowanie tych działań nie tylko łamie moralne zasady, ale jest też naruszeniem międzynarodowego prawa – w tym prawa do życia. Pomoc humanitarna nie może być karana. Przeciwnie – powinna być chroniona, a działania osób takich jak piątka z Hajnówki wspierane.

Nie pozwólmy, by solidarność była ścigana jak przestępstwo. Wzywamy do natychmiastowego zakończenia represji wobec osób niosących pomoc i wdrożenia realnej ochrony obrońców praw człowieka.

Podpisz petycję – stań po stronie prawa, człowieczeństwa i solidarności!

Działaj teraz

Podpisz petycję do Prokuratora Generalnego!

Mamy już 2 044 podpisów! Osiągnijmy 5 000!

40.88%

Zobacz treść petycji:: Do: Szanowny Pan
Waldemar Żurek
Prokurator Generalny

Szanowny Panie Prokuratorze Generalny,
przed Sądem Rejonowym w Hajnówce toczy się postępowanie w sprawie o „pomoc w nielegalnym pobycie cudzoziemców”. Oskarżonymi są obrońcy i obrończynie praw człowieka. Grozi im od 3 miesięcy do nawet 5 lat pozbawienia wolności. Ich „przestępstwem” ma być to, że nakarmili, ogrzali i przewieźli ludzi, którzy utknęli w lesie, bez dostępu do jedzenia, lekarstw i schronienia. Wśród tych osób były kobiety, dzieci – ludzie w potrzebie.

Od 2021 r. na granicy polsko-białoruskiej umierają ludzie, najczęściej z powodu niedożywienia, zatrucia, odwodnienia i odmrożeń. Wprowadzenie strefy zamkniętej sprawiło, że obecność organizacji broniących praw człowieka i humanitarnych na tym obszarze stała się nielegalna, a przy praktycznie żadnym wysiłku ze strony polskich władz, aby zaspokoić potrzeby osób przekraczających granicę polsko-białoruską, ciężar świadczenia pomocy ratującej życie spadł na mieszkańców, aktywistów i wolontariuszy. Ludzie starający się pomóc, zorganizowali sieci współpracy i zebrali znaczną ilość środków pomocowych, w tym żywność, ubrania i zestawy medyczne. Aktywiści utworzyli numer gorącej linii, pod który mogą dzwonić osoby, które się zgubiły lub utknęły. Połączenie uruchamia szybką akcję lokalnego zespołu ratunkowego, który lokalizuje dzwoniącego i dostarcza mu żywność, wodę, odzież i pomoc medyczną. Organizacje zajmujące się prawami człowieka przeszkoliły również wolontariuszy w zakresie oferowania pomocy prawnej i udzielania pierwszej pomocy. Sieć prawników pro bono i wolontariuszy pomaga ludziom korzystać z ich praw konstytucyjnych i praw człowieka, w tym do ubiegania się o ochronę międzynarodową. Wolontariusze są często jedynym kontaktem ze światem zewnętrznym dla osób zagubionych w lesie.

Tymczasem państwo, wyręczane w swych obowiązkach przez ludzi dobrej woli, ściga ich i stawia przed sądem. Kryminalizacja działań obrońców praw człowieka, którzy udzielając pomocy, ratują życie, może stanowić naruszenie zobowiązań Polski w zakresie ochrony prawa do życia.

Specjalny sprawozdawca ONZ ds. arbitralnych egzekucji podkreślał, że „państwo nie może nie wywiązywać się ze swojego obowiązku poszanowania i ochrony prawa do życia, a następnie pogłębiać i potęgować tego zaniedbania, uniemożliwiając innym podejmowanie działań mających na celu wypełnienie tego podstawowego obowiązku, zwłaszcza jeśli działania lub zaniechania państwa wynikają z motywów dyskryminacyjnych lub skutkują dyskryminacją” (Saving lives is not a crime [Ratowanie życia nie jest przestępstwem], 6 sierpnia 2018, UN Doc A/73/314, par. 29).

Przedstawiciele polskiego rządu deklarowali, że zaprzestaną kryminalizacji działań obrońców i obrończyń praw człowieka. Tymczasem w 2025 roku wciąż stawia się przed sądem osoby, które kierowały się współczuciem, solidarnością i zasadami międzynarodowego prawa humanitarnego.

Dlatego wzywam Pana, jako Prokuratora Generalnego, do:
– natychmiastowego wycofania zarzutów przeciwko aktywistkom i aktywistom z Hajnówki,
– zaprzestania stosowania represji i zastraszania wobec osób udzielających pomocy humanitarnej na granicy polsko-białoruskiej.

Nie pozwólmy, by Polska stała się krajem, w którym solidarność i człowieczeństwo trafiają na ławę oskarżonych.

Z wyrazami szacunku

Podpisując petycję, przyłączasz się do globalnego ruchu ludzi, którzy niesprawiedliwość na świecie traktują osobiście, a także zgadzasz się, aby Stowarzyszenie Amnesty International zostało administratorem Twoich danych osobowych. Będziemy Cię informować o sile Twojego działania oraz sytuacji praw człowieka na świecie.

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych osobowych. Przetwarzamy je na podstawie obowiązujących przepisów prawa (m.in. Rozporządzenia UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016). Regulamin: amnesty.org.pl/polityka-prywatnosci.

Pamiętaj, że masz prawo dostępu do swoich danych. Możesz zwrócić się do nas z prośbą o ich sprostowanie, usunięcie lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz też wycofać swoją zgodę, a także złożyć skargę do organu nadzorczego.