Trwający już 10 lat kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego, który w ostatnich dniach wszedł w kolejny etap, budzi poważny niepokój Stowarzyszenia Amnesty International.
Lista nieprawidłowości dotyczących Trybunału staje się coraz dłuższa. Od lat formułowane są zarzuty manipulacji składami sędziowskimi. Z jednej strony dochodzi do obsadzania składów z udziałem osób wadliwie powołanych, z drugiej strony nie dopuszcza się do składu sędziów wybranych legalnie. Sposób wyboru i działalność kolejnych prezesów Trybunału Konstytucyjnego również budzą poważne wątpliwości konstytucyjne -sprawy inicjowane przez polityków są rozpatrywane szybko, podczas gdy zwykli obywatele czekają na rozpatrzenie ich sprawy przez lata.
Kluczowym skutkiem tego kryzysu jest osłabienie praw i wolności nas wszystkich. Straciliśmy możliwość poszukiwania przed Trybunałem Konstytucyjnym ochrony przed niekonstytucyjnym prawem. Trybunał pogrążony w wieloletnim kryzysie i uwikłany w polityczną walkę o władzę nie jest już w stanie stać na straży praw człowieka w niezależny sposób. Każdy kolejny rok kryzysu osłabiał możliwość korzystania z konstytucyjnych gwarancji praw człowieka. Poza ograniczeniem prawa do sądu, w ostatnich latach brak niezależnego Trybunału doprowadził do ograniczenia prawa do aborcji, wolności zgromadzeń, ochrony przed mową nienawiści wobec społeczności LGBTI czy osłabienia poziomu ochrony praw osób migranckich.
Amnesty International wzywa władze publiczne Rzeczypospolitej do przywrócenia niezależności Trybunału Konstytucyjnego. Drogą do tego powinno być wykonanie wiążących dla Polski orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przywróceniu niezależności powinna towarzyszyć troska o przestrzeganie zasady podziału i równowagi władz ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Przypominamy, że Konstytucja nakłada na władze publiczne obowiązek współdziałania oraz prowadzenia dialogu społecznego w celu realizacji dobra wspólnego. Dialog, a nie siłowe rozwiązania, powinny stanowić drogę do odbudowania Trybunału Konstytucyjnego.