Prawdopodobieństwo, że polski trotyl przyczynia się do ludobójstwa w Strefie Gazy jest bardzo duże. Amnesty International podjęło kroki, by zatrzymać ten proceder:
- przekazaliśmy Premierowi Donaldowi Tuskowi petycję w sprawie zaprzestania dostarczania pośrednio państwu Izrael przez spółkę Nitro-Chem S.A. trotylu służącego do produkcji bomb i pocisków,
- skierowaliśmy do Premiera wniosek o dostęp do informacji publicznej w zakresie możliwości zapoznania się z treścią umowy na sprzedaż trotylu zawartej między Nitro-Chem S.A. a Paramount Enterprises International,
- nagłośniliśmy sprawę w temacie polskiego udziału w zaopatrzaniu Izraela w materiały wykorzystywane do produkcji broni użytej w Strefie Gazy.
28 listopada 2025 złożyliśmy na ręce Premiera Donalda Tuska petycję, w której zaapelowaliśmy o zaprzestanie przekazywania za pośrednictwem rządu amerykańskiego państwu Izrael przez Nitro-Chem S.A. trotylu do produkcji pocisków oraz bomb penetrujących, które, mimo zadeklarowanego zawieszenia broni, cały czas spadają na Strefę Gazy. Nitro-Chem S.A. jest polską spółką z udziałem Skarbu Państwa wynoszącym blisko 25%. Należy także do Polskiej Grupy Zbrojeniowej, nad którą nadzór sprawuje Ministerstwo Aktywów Państwowych. Uważamy za niedopuszczalne, by spółka reprezentująca interesy państwa polskiego przyczyniała się do popełniania ludobójstwa, a tak ma się dziś dziać, jak wynika z doniesień prasowych. Nasz apel, który Prezes Rady Ministrów przekazał Ministrowi Aktywów Państwowych, skupiał się przede wszystkim na kwestii wprowadzenia do umów z Paramount Enterprises International, spółką realizującą amerykański rządowy program uzbrojenia, zapisów o zakazie przekazywania nabytego od Nitro-Chem S.A. trotylu popełniającemu zbrodnie przeciwko ludzkości państwu Izrael.
Jednocześnie wystąpiliśmy do Premiera z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej w celu uzyskania możliwości wglądu w treść wspomnianej wyżej umowy na sprzedaż trotylu. Uważamy, że obywatele polscy mają prawo wiedzieć, czy władze spółki strategicznej dla polskiej obronności były świadome tego, że rząd amerykański wykorzysta trotyl do wsparcia działań Izraela w Strefie Gazy. Zgodnie z ustawą Premier ma 14 dni na odpowiedź.
Kwestia odpowiedzialności międzynarodowej Nitro-Chem S.A.
Dlaczego sprzedaż trotylu budzi takie emocje, jeśli nie dotyczy bezpośrednio współpracy z Izraelem? Po pierwsze, Międzynarodowy Trybunał Karny prowadzi obecnie śledztwo w sprawie ludobójstwa w Gazie. Jeśli orzeknie, że państwo Izrael popełnia tego typu zbrodnię, wszystkie podmioty dostarczające mu broń ze świadomością, że zostanie wykorzystana przeciwko Palestyńczykom, będą mogły zostać pociągnięte do odpowiedzialności jako współsprawcy ludobójstwa na podstawie Statutu Rzymskiego. Zdajemy sobie sprawę, iż prawdopodobieństwo wystąpienia takiego scenariusza w kwestii Nitro-Chem S.A. jest bardzo niewielkie. Nie oznacza to jednak, iż polskie spółki, z udziałem Skarbu Państwa powinny czuć się bezkarne, gdy przyczyniają się do łamania prawa międzynarodowego.
Brakujący składnik
Nasze działania zostały zainspirowane przez opublikowany 18 listopada 2025 roku raport organizacji propalestyńskich „The missing ingredient. Polish TNT”, w którym naświetlono sprawę współpracy Nitro-Chem S.A. z rządem amerykańskim. Podkreślono, że: „Bez polskiego trotylu nie byłoby możliwe przeprowadzenie bombardowań lotniczych o niespotykanej dotąd skali i intensywności, w wyniku których zginęły dziesiątki tysięcy Palestyńczyków, a warunki życia w Strefie Gazy uległy całkowitemu zniszczeniu – w tym szpitale, szkoły, targowiska i obozy dla uchodźców”. I choć raport wywołał spore kontrowersje, uważamy, że obranie strategii całkowitego go zignorowania byłoby znakiem degradacji poszanowania dla praw człowieka w Polsce. Powinniśmy pochylić się nad każdą kwestią, jaka może nas wiązać ze strasznymi zbrodniami Izraela, oraz zrewidować rachunek strat i korzyści.
Gaza nadal płonie
Jednocześnie warto przypomnieć raport Amnesty International potwierdzający, iż w Strefie Gazy dochodzi do ludobójstwa. Raport ten jest wynikiem śledztwa przeprowadzonego w Palestynie. Zgodnie z nim, poza działaniami typowo wojennymi, tj. ataki z powietrza, Izrael narzucił w Strefie Gazy warunki życia, których konsekwencją jest niedożywienie, głód i ryzyko chorób. Rozmyślnie naraził w ten sposób Palestyńczyków na powolną śmierć. Izraelskie wojsko przetrzymywało również setki Palestyńczyków ze Strefy Gazy w odosobnieniu, poddawało ich torturom i innym formom złego traktowania. W naszej opinii powinno się to spotkać ze zdecydowanym potępieniem ze strony społeczności międzynarodowej. Apelowaliśmy w tej sprawie również do polskiego rządu.