Ponad dwa lata po atakach przeprowadzonych przez Hamas na południu Izraela 7 października 2023 r. i po uwolnieniu wszystkich osób porwanych, wciąż pojawiają się relacje dotyczące działań palestyńskich grup zbrojnych w tym dniu oraz tego, jak później traktowane były osoby przetrzymywane w niewoli w Strefie Gazy. Ocalali z ataków, w tym osoby uwolnione z niewoli, a także rodziny ofiar, opowiadając o swoich doświadczeniach, domagają się sprawiedliwości i zadośćuczynienia.
Amnesty International ma nadzieję, że wyniki jej dochodzenia w sprawie ataków i traktowania osób przetrzymywanych w niewoli, a także prawna ocena popełnionych zbrodni, mogą wesprzeć te wysiłki i przyczynić się do ustalenia prawdy.
Dochodzenie Amnesty International o wydarzeniach 7 października 2023 r.
Ataki z 7 października 2023 r. i późniejsze przetrzymywanie osób w niewoli były częścią konfliktu zbrojnego między palestyńskimi grupami zbrojnymi a Izraelem. Miały miejsce w kontekście przedłużającej się okupacji terytoriów palestyńskich przez Izrael oraz powszechnych naruszeń praw człowieka popełnianych przez siły izraelskie wobec Palestyńczyków i Palestynek, w tym narzucenia systemu apartheidu wobec nich i trwającej od 2007 r. nielegalnej blokady Strefy Gazy.
W następstwie ataków z 7 października 2023 r. Izrael rozpoczął ofensywę wojskową w Strefie Gazy o bezprecedensowej skali, zasięgu i czasie trwania oraz zintensyfikował nielegalną blokadę tej części Okupowanego Terytorium Palestyńskiego (OTP). W grudniu 2024 r. Amnesty International stwierdziło, że Izrael dopuszcza się ludobójstwa w Strefie Gazy. Siły izraelskie dopuściły się czynów zabronionych na mocy Konwencji o ludobójstwie, mających na celu wyniszczenie ludności palestyńskiej w Strefie Gazy. Działania te obejmowały zabójstwa, powodowanie poważnych obrażeń ciała lub umysłu oraz celowe narażanie Palestyńczyków i Palestynek w Strefie Gazy na warunki życia mające na celu ich fizyczne zniszczenie.
W niniejszym dochodzeniu Amnesty International skupiło się na działaniach Hamasu i innych palestyńskich grup zbrojnych w południowym Izraelu, które rozpoczęły się 7 października 2023 r., a także na sposobie traktowania osób cywilnych i żołnierzy schwytanych podczas tych ataków i przetrzymywanych w Strefie Gazy. Zakres badania nie obejmuje polityki i działań Izraela wobec Palestyńczyków i Palestynek w Izraelu i na terytoriach okupowanych po atakach 7 października (z wyjątkiem przypadków, które mają znaczenie dla analizy dochodzeń w sprawie naruszeń popełnionych przez palestyńskie grupy zbrojne), ani nie dotyczy represyjnych środków stosowanych przez Hamas wobec Palestyńczyków i Palestynek w Strefie Gazy. Amnesty International w innych publikacjach szczegółowo udokumentowało zbrodnie i naruszenia popełnione przez siły izraelskie w Strefie Gazy i pozostałych terytoriach okupowanych, a także naruszenia popełnione przez Hamas wobec Palestyńczyków w Strefie Gazy.
Podczas ataków palestyńskich grup zbrojnych z 7 października 2023 r. zginęło około 1200 osób. Wśród nich było ponad 800 osób cywilnych, w tym co najmniej 36 dzieci oraz około 300 izraelskich żołnierzy. Ofiarami byli głównie Izraelczycy i Izraelki pochodzenia żydowskiego, ale także beduińscy obywatele i obywatelki Izraela oraz dziesiątki zagranicznych pracowników, studentów i osób ubiegających się o azyl. Ponad 4 tys. osób zostało rannych, a setki domów i budynków cywilnych zostało zniszczonych lub stało się niezdatnych do zamieszkania.
Dodatkowo, 7 października 2023 r. 251 osób – głównie osób cywilnych – zostało siłą wywiezionych do Strefy Gazy. Większość z nich została porwana żywa, ale w 36 przypadkach palestyńscy napastnicy zabrali ciała osób zabitych podczas ataków. Zakładnicy i zakładniczki byli przetrzymywani przez tygodnie, miesiące, a w niektórych przypadkach nawet ponad dwa lata.
Hamas twierdzi, że jego siły nie brały udziału w zabijaniu, porywaniu ani maltretowaniu osób cywilnych podczas ataków z 7 października 2023 r. Twierdzi też, że wiele osób cywilnych zginęło w wyniku ostrzału izraelskiego, a on sam nie planował brania osób cywilnych jako zakładników. Jednak na podstawie obszernych materiałów wideo, zeznań i innych dowodów Amnesty International doszło do wniosku, że chociaż niektóre osoby cywilne rzeczywiście zginęły z rąk sił izraelskich, to zdecydowana większość ofiar śmiertelnych została zabita przez palestyńskich bojowników. Wszystkie osoby zabrane do Strefy Gazy były bezprawnie przetrzymywane jako zakładnicy i wszystkie były poddawane przemocy psychicznej. Amnesty udokumentowało, że niektóre osoby schwytane 7 października 2023 r. – zarówno żołnierze, jak i osoby cywilne – były poddawane przemocy fizycznej i seksualnej, zarówno w Izraelu, jak i w Strefie Gazy.
Dowody, w tym setki filmów i zeznań zebranych przez Amnesty International i innych badaczy, wskazują, że większość bojowników biorących udział w atakach należała do Brygad Izz al-Din Al-Qassam (Al-Qassam), zbrojnego ramienia Hamasu, ale byli wśród nich również bojownicy z Brygad Al-Quds, zbrojnego ramienia Palestyńskiego Dżihadu Islamskiego, oraz Brygad Męczenników Al-Aksa, dawniej zbrojnego ramienia ruchu politycznego Fatah, a także prawdopodobnie innych ugrupowań zbrojnych.
Amnesty International znalazło wystarczające podstawy, aby stwierdzić, że wiele ze wspomnianych naruszeń zostało popełnionych przez członków palestyńskich grup zbrojnych i stanowi zbrodnie wojenne oraz zbrodnie przeciwko ludzkości, w tym morderstwa i tortury. Do tej pory nikt nie został postawiony przed sądem za ich popełnienie.
Zakres i metodologia
Badania Amnesty International, obejmujące okres od 7 października 2023 r. do 31 sierpnia 2025 r., opierały się na zdalnych i osobistych wywiadach, zweryfikowanych zdjęciach i filmach, a także innych dowodach pochodzących z ogólnodostępnych źródeł. Przeprowadzono wywiady z 70 osobami. Wśród nich znalazło się 17 osób, które przeżyły ataki z 7 października 2023 r., z których trzy były przetrzymywane jako zakładnicy. Wywiady przeprowadzono również z dziewięcioma członkami rodzin osób zabitych w atakach lub wziętych do niewoli, dwoma ekspertami medycyny sądowej, którzy brali udział w badaniu ciał ofiar, siedmiorgiem lekarzy lub terapeutów, którzy leczyli osoby poszkodowane w atakach, a także prawnikami reprezentującymi osoby, które przeżyły, dziennikarzami, badaczami i naukowcami.
Amnesty International przeanalizowało 354 ogólnodostępne filmy i zdjęcia przedstawiające sceny z ataków z 7 października 2023 r. oraz osoby przetrzymywane w niewoli w Strefie Gazy. Otrzymało również i przeanalizowało kilkadziesiąt zdjęć bezpośrednio od osób, które przeżyły ataki z 7 października 2023 r. oraz od służb ratowniczych. Przeprowadziło szeroko zakrojone badania i analizę oświadczeń przedstawicieli Hamasu i innych palestyńskich ugrupowań zbrojnych w związku z atakami z 7 października 2023 r., ostrzałem rakietowym i moździerzowym Izraela oraz traktowaniem osób przetrzymywanych w Gazie. W ramach przeprowadzonych wywiadów organizacja skonsultowała się z dwoma niezależnymi patologami sądowymi i skorzystała z ich wiedzy specjalistycznej przy analizie ponad 45 zdjęć.
Na przebieg dochodzenia miały wpływ istotne trudności, w tym odmowa współpracy ze strony władz izraelskich w odpowiedzi na prośby Amnesty International o udzielenie informacji, niechęć wielu ocalałych i świadków do rozmowy z badaczami Amnesty International oraz ograniczona ilość dowodów kryminalistycznych zebranych przez władze izraelskie. Amnesty International udało się jednak zebrać wystarczającą ilość dowodów, które posłużyły do sformułowania prezentowanej analizy, wniosków i zaleceń.
20 czerwca 2025 r. Amnesty International skierowało do Hamasu pismo, w którym przedstawiło swoje ustalenia, poprosiło o komentarz w tej sprawie oraz zwróciło się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na szczegółowe pytania. Do 15 listopada 2025 r. nie otrzymało żadnej odpowiedzi.
Zabójstwa i ataki na ludność cywilną
Ataki z 7 października 2023 r. rozpoczęły się około godziny 6:30 rano od wystrzelenia tysięcy niekierowanych rakiet i pocisków moździerzowych ze Strefy Gazy na terytorium Izraela. Rakiety i pociski uderzyły w małe społeczności mieszkające na obszarach Izraela otaczających Strefę Gazy, a także w pobliskie miasta, takie jak Sderot, Ofakim i Aszkelon. W wyniku ostrzału rakietowego zginęło lub zostało rannych kilka osób cywilnych, w większości dzieci. Pod osłoną tego ostrzału ponad 3 000 palestyńskich bojowników przedarło się przez mur otaczający strefę Gazy w wielu miejscach i wkroczyło na terytorium Izraela drogą lądową, powietrzną i morską.
Ataki naziemne na ludność cywilną
Amnesty International udokumentowało ataki setek bojowników z wojskowych oddziałów palestyńskich grup zbrojnych na kibuce Be’eri, Holit, Kfar Azza, Magen, Nahal Oz, Re’im i Sufa, moszaw Netiv HaAsara, miasta Ofakim i Sderot, plażę Zikim oraz na teren festiwalu muzycznego Nova i jego okolice, a także drogi ewakuacyjne. W wyniku tych ataków zginęło ponad 650 osób cywilnych.
Ciężko uzbrojeni napastnicy wyposażeni w karabiny szturmowe, karabiny maszynowe, granaty i granaty napędzane rakietowo przeprowadzali systematyczne i celowe ataki na ludność cywilną. Strzelali i wrzucali granaty do domów prywatnych, schronów i publicznych bunkrów, w których schroniła się ludność cywilna.
Wbrew twierdzeniom przywódców Hamasu, że ich bojownicy atakowali wyłącznie cele wojskowe, zdecydowaną większość ofiar śmiertelnych stanowiły osoby cywilne, a większość atakowanych miejsc stanowiły osiedla mieszkaniowe lub inne miejsca, w których gromadziła się ludność cywilna, czyli dwa festiwale muzyczne i plaża.
W Be’eri zginęło 101 cywilów, w tym 10 dzieci, z których najmłodszym była dziewięciomiesięczna Mila Cohen, zastrzelona w ramionach matki w rodzinnym schronie. Celami ataków stało się wiele rodzin. Wśród nich były dwie siostry, Yahel i Noiya Sharabi, w wieku 13 i 16 lat, które zostały zastrzelone wraz z matką, 48-letnią Lianne Brisley-Sharabi, w swoim domu w północno-zachodniej części kibucu, po tym jak były świadkami porwania swojego ojca, 51-letniego Eli Sharabiego, przez bojowników z Brygad Al-Qassam. Eli był przetrzymywany jako zakładnik w Strefie Gazy przez 16 miesięcy, a po uwolnieniu w lutym 2025 r. dowiedział się, że jego żona i córki zostały zabite.
W Holit, jednym z najmniejszych kibuców w okolicy, uzbrojeni napastnicy zabili 16 cywilów, w tym członka oddziału ratowniczego kibucu oraz trzech pracowników pochodzących z Kambodży, Mołdawii i Tajlandii. Jeden z napastników, którego widać na nagraniu wideo zweryfikowanym przez Amnesty International, miał na głowie zieloną opaskę Brygad Al-Kassam. Szesnastoletni Rotem Matthias powiedział Amnesty International, że napastnicy wrzucili granat do schronu w jego rodzinnym domu, zabijając jego matkę, Schahar Matthias (50 lat) i ojca, Sholmi Matthias (47 lat), którzy byli muzykami, a także poważnie raniąc jego samego. Rotem powiedział, że matka kazała mu położyć się na podłodze w niewielkiej przestrzeni między łóżkiem a ścianą, a sama położyła się na nim, osłaniając go i ratując mu życie.
W Kfar Azza, mniej niż 2 kilometry od muru otaczającego Gazę, napastnicy przybyli z Gazy na motolotniach i pieszo. Mieszkańcy opisali, jak atakowali domy i strzelali przez drzwi schronów. Zginęło 62 mieszkańców, w tym 57 osób cywilnych. Wśród ofiar znalazła się Hadar Rosenfeld, 30-letnia księgowa i jej mąż, Itay Berdichesky, również 30-letni inżynier elektryk, którzy zostali zastrzeleni w swoim domu, osieracając 10-miesięcznych bliźniaków. Kuzyn Hadar, Yahav Winner, 36-letni aktor i filmowiec, zginął w swoim domu, podczas gdy jego żona uciekła z trzytygodniową córeczką.
W Nahal Oz, gdzie zginęło 13 osób cywilnych, napastnicy zaatakowali rząd domów na północnych obrzeżach miasta, zabijając i porywając mieszkańców. Joshua Mollel, student rolnictwa z Tanzanii, został pobity i zastrzelony przez bojowników, którzy wydawali się należeć do Narodowych Brygad Oporu i Brygad Męczenników Al-Aksa. Jego ciało zostało zbezczeszczone, a następnie przewiezione do Strefy Gazy, gdzie pozostawało do momentu uwolnienia 5 listopada 2025 r.
Festiwal Nova, na północ od Re’im, był miejscem, gdzie 7 października 2023 r. zginęła największa liczba osób. Ponad 378 osób zginęło na terenie festiwalu i na niewielkim odcinku drogi 232 przylegającej do parkingu. Wśród ofiar znalazło się 344 osób cywilnych uczestniczących w festiwalu.
Panuje powszechna zgoda co do tego, że atak na festiwal nie był zaplanowany, ponieważ Hamas i inne palestyńskie grupy zbrojne nie wiedziały o jego organizacji. Napastnicy natknęli się na teren festiwalu Nova, jadąc drogą nr 232 w drodze do kibuców i innych miejscowości, które zamierzali zaatakować. Atakujący uzbrojeni w karabiny, karabiny maszynowe, granaty i granatniki RPG otworzyli ogień, celując w przerażone osoby cywilne oraz ustawili blokady drogowe, aby uniemożliwić uczestnikom festiwalu ucieczkę i przechwycić siły wojskowe i siły bezpieczeństwa przybywające im na ratunek. Ocalali opisali sceny ciał rozrzuconych wzdłuż drogi nr 232, samochodów podziurawionych kulami i uczestników festiwalu ściganych podczas ucieczki. Nagrania z kamer CCTV i kamer samochodowych zweryfikowane przez Amnesty International dokumentują celowe zabijanie osób cywilnych wzdłuż tras ucieczki.
Na plaży Zikim, popularnym miejscu wędkowania i innych form rekreacji, 3 kilometry na północ od Gazy, palestyńscy napastnicy, którzy przybyli na pontonach, zabili 17 osób. Wśród nich był Or Taasa, 17-letni chłopiec, którego ojciec zginął tego samego ranka w ataku na dom rodzinny w Netiv HaAsara, w którym ciężko ranni zostali również dwaj jego młodsi bracia.
Grupy zbrojne, które zabiły i raniły osoby cywilne niebiorące bezpośredniego udziału w działaniach wojennych w południowym Izraelu, w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego naruszyły zakaz zabijania i bezpośrednich ataków na osoby cywilne oraz zakaz ataków masowych. W przypadkach, gdy grupy zbrojne atakowały domy i inne budynki cywilne, naruszyły również zakaz bezpośrednich ataków na obiekty cywilne.
Ostrzały rakietowe i moździerzowe
7 października 2023 r. Brygady Al-Qassam i inne palestyńskie grupy zbrojne wystrzeliły między 3 000. a 5 000 niekierowanych rakiet i pocisków moździerzowych w kierunku obszarów zaludnionych w Izraelu. Była to seria ataków o niespotykanej dotąd intensywności w porównaniu do powtarzających się od 2001 r. ataków tego typu. Według izraelskiego wojska w ciągu pierwszych czterech godzin wystrzelono około 2 200 rakiet i pocisków moździerzowych.
W wyniku ataków rakietowych zginęło co najmniej 10 osób cywilnych. Liczba ofiar śmiertelnych byłaby znacznie wyższa, gdyby nie izraelskie systemy ostrzegania przed nalotami oraz publiczne i prywatne schrony.
Po 7 października 2023 r. palestyńskie grupy zbrojne nadal regularnie wystrzeliwały rakiety w kierunku Izraela, choć tempo tych ataków stopniowo malało, najprawdopodobniej w wyniku izraelskiej ofensywy na Gazę, której skala i zasięg nasiliły się w tym czasie.
Grupy zbrojne, które przeprowadziły wspomniane ataki, naruszyły zakaz przeprowadzania ataków bez rozróżnienia celu wynikający z międzynarodowego prawa humanitarnego. Ponieważ w wielu przypadkach nie było żadnych rozpoznawalnych celów wojskowych, mogły one też naruszyć zakaz bezpośrednich ataków na ludność cywilną i obiekty cywilne.
Porwania
Palestyńscy napastnicy, składający się z bojowników w strojach wojskowych oraz uzbrojonych lub nieuzbrojonych mężczyzn w cywilnych ubraniach, podczas ataków przeprowadzonych przez Hamas 7 października 2023 r. porwali 251 osób i siłą przewieźli je do Strefy Gazy.
Spośród tych 251 osób 27 było żołnierzami pełniącymi służbę na przydzielonych stanowiskach, resztę stanowiły osoby cywilne. Było wśród nich 124 mężczyzn, 64 kobiety i 36 dzieci. Większość z 251 porwanych stanowili izraelscy Żydzi i Żydówki, w tym niektórzy posiadający podwójne obywatelstwo. Siedmioro z nich było obywatelami Izraela pochodzenia beduińskiego. Co najmniej 35 osób było obcokrajowcami.
Shoshan Haran, założycielka i prezeska Fair Planet, izraelskiej organizacji pozarządowej zajmującej się rozwojem, oraz członkini Women Wage Peace, oddolnego ruchu pokojowego, została porwana wraz z sześcioma innymi członkami swojej rodziny, w tym trójką dzieci (z których dwoje było jej wnukami). Shoshana, która mieszkała w Be’eri i miała wówczas 67 lat, powiedziała Amnesty International, że po otrzymaniu o godz. 6:29 rano wiadomości WhatsApp ostrzegającej o „wtargnięciu terrorystów” do kibucu zamknęła się w swoim schronie wraz z członkami rodziny, którzy przyjechali z wizytą z okazji żydowskich świąt.
Shoshana powiedziała Amnesty International, że uzbrojeni mężczyźni wyciągnęli ich ze schronu. Jeden z nich krzyknął po angielsku: „Kobiety, dzieci, zabrać. Mężczyźni, bum-bum”. Następnie zostali wywiezieni z kibucu do Strefy Gazy. Dopiero po uwolnieniu jej i pięciorga członków jej rodziny z tego, co opisała jako „przerażające 50 dni niewoli”, Shoshana dowiedziała się o losie swojego męża Avshaloma Harana i innych członków rodziny. Powiedziała: „Mój mąż został zamordowany po tym, jak zostaliśmy wyprowadzeni z schronu, podobnie jak moja siostra, szwagier i jego [filipiński] opiekun, który również mieszkał w moim kibucu”. Jej zięć, Tal Shoham, który również został porwany ze schronu, ale był przetrzymywany oddzielnie, spędził ponad 500 dni w niewoli, zanim został uwolniony.
Podobne sceny, w których pojedyncze osoby, pary i rodziny były zmuszane do opuszczenia swoich schronów, powtarzały się w Be’eri, gdzie porwano 30 osób, oraz w wielu innych kibucach. Palestyńscy napastnicy porwali również dziesiątki młodych ludzi z festiwalu muzycznego Nova i okolic, ścigając ich po polach lub zmuszając do opuszczenia schronów przeciwrakietowych, w których się ukryli. Niektóre ofiary były wyraźnie bardzo ciężko ranne, na przykład 22-letni Hersh Goldberg-Polin, który został porwany z drogi 232 w pobliżu miejsca festiwalu Nova po tym, jak uciekł z festiwalu i ukrył się w schronie przeciwrakietowym. Film zweryfikowany przez Amnesty International pokazuje, jak Hersh jest ładowany na białą furgonetkę przez uzbrojonych mężczyzn, w tym bojowników z Brygad Al-Qassam, z lewą ręką urwaną poniżej łokcia i krwawiącą obficie, prawdopodobnie w wyniku eksplozji. Na tym samym filmie widać czterech innych zakładników, wszystkich w cywilnych ubraniach, niektórych wyprowadzanych ze schronu, a jednego ciągniętego za włosy i bitego podczas ładowania do ciężarówki. Hersh został zabity w niewoli w sierpniu 2024 r. wraz z pięcioma innymi zakładnikami. Amnesty International na podstawie wszystkich dostępnych dowodów doszło do wniosku, że zostali oni zabici przez Brygady Al-Qassam.
Nagrania wideo, zdjęcia i inne dowody zebrane przez Amnesty International wskazują na wyraźny schemat, zgodnie z którym Brygady Al-Qassam porywały osoby cywilne, w tym dzieci i osoby starsze, w wielu cywilnych lokalizacjach.
Porwania i przetrzymywanie osób cywilnych jako zakładników, a także przetrzymywanie żołnierzy jako zakładników stanowią poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego. Przechwytywanie i znęcanie się nad zwłokami również stanowi naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego.
Przemoc fizyczna, seksualna i psychiczna
Palestyńscy napastnicy, w skład których wchodzili bojownicy w strojach wojskowych oraz uzbrojeni lub nieuzbrojeni mężczyźni w cywilnych ubraniach, poddawali osoby schwytane 7 października 2023 r. przemocy fizycznej, seksualnej lub psychicznej zarówno w Izraelu jak i w Strefie Gazy. Dopuszczali się również znieważania ciał zabitych osób.
Amnesty International udokumentowało fizyczne znęcanie się nad 16 osobami: siedmioma osobami – sześcioma mężczyznami i jedną kobietą – podczas ataków 7 października 2023 r. w południowym Izraelu oraz dziewięcioma mężczyznami podczas transportu do niewoli w Strefie Gazy. Większość sprawców można było jednoznacznie zidentyfikować jako członków ugrupowań zbrojnych, a niektórych konkretnie jako bojowników z Brygad Al-Kassam.
Salem Naif, beduiński obywatel Izraela, opisał Amnesty International, jak został pobity przez palestyńskich bojowników na oczach swoich dzieci. Powiedział, że napastnicy zaatakowali Holit, gdzie pracował i około godziny 11:30 pojmali go wraz z dziećmi. Zabrali mu pieniądze, portfel i kluczyki do samochodu, a następnie postanowili zabrać jego i jego dzieci jako zakładników do Strefy Gazy, ale udało im się uciec.
Tajski robotnik rolny powiedział Amnesty International, że wraz z czterema innymi osobami z Re’im został pojmany jako zakładnik przez bojowników z Brygad Al-Qassam. Zostali zabrani do opuszczonego magazynu w Strefie Gazy, gdzie przekazano ich innej grupie mężczyzn, którzy bili ich rękami i bronią oraz oddawali strzały ostrzegawcze, aby ich zastraszyć.
Amnesty International zebrało również dowody na to, że uzbrojeni lub nieuzbrojeni palestyńscy napastnicy dopuścili się napaści seksualnych podczas ataków z 7 października 2023 r. Organizacja nie była jednak w stanie wyciągnąć wniosków na temat zakresu i skali przemocy seksualnej, ani w większości przypadków ustalić przynależności sprawców, jeśli taka istniała. Nie znalazła również dowodów na to, że Hamas lub inne palestyńskie grupy zbrojne wydały swoim bojownikom rozkaz popełnienia aktów przemocy seksualnej podczas ataków.
Amnesty International rozmawiało z osobą, która poinformowała media o tym, że została zgwałcona podczas festiwalu Nova. Osoba ta postanowiła zachować anonimowość, ale potwierdziła zeznania złożone mediom, w których stwierdziła, że na terenie festiwalu Nova uzbrojeni mężczyźni przytrzymali ją, rozebrali i zgwałcili. Amnesty International rozmawiało również z jej prawnikiem, który dwukrotnie towarzyszył jej podczas rozmów z policją, po raz pierwszy w czerwcu 2024 r. w celu zgłoszenia napaści, a następnie w lipcu 2024 r. w celu kontynuacji sprawy i zapoznało się z dokumentacją medyczną.
Organizacja rozmawiała również z terapeutą posiadającym wieloletnie doświadczenie w leczeniu ofiar przemocy seksualnej, który poinformował, że zapewnił intensywne leczenie i wsparcie trzem ofiarom gwałtu, do którego doszło podczas ataków z 7 października 2023 r. Terapeuta powiedział, że napaści te zostały popełnione na terenie festiwalu Nova oraz w kibucach przez wielu sprawców.
Amnesty International udokumentowało, że 7 października 2023 r. w Izraelu i w Strefie Gazy palestyńscy napastnicy okaleczyli, spalili, pobili lub w inny sposób znęcali się nad ciałami 19 ofiar, które zostały uznane za zmarłe lub mogły być martwe w tym czasie. W niektórych przypadkach sprawcami byli członkowie Brygad Al-Qassam, Brygad Al-Quds lub Brygad Męczenników Al-Aksa.
Amnesty International doszło do wniosku, że członkowie Hamasu lub jego zbrojnego ramienia, Brygad Al-Qassam, dopuścili się przemocy fizycznej i seksualnej wobec przetrzymywanych zakładników, co stanowi tortury lub inne nieludzkie traktowanie. Nie udało się ustalić, czy inne grupy zbrojne również dopuściły się takich czynów.
Wspomniany wcześniej tajski robotnik rolny powiedział Amnesty International, że on i trzej inni tajscy zakładnicy oraz jeden izraelski zakładnik, z którymi był przetrzymywany, byli bici i pozbawieni odpowiednich środków niezbędnych do utrzymania życia i zdrowia podczas niewoli. Opisał, jak po przewiezieniu do tunelu w Strefie Gazy bojownicy związali ich i przez trzy dni wielokrotnie bili. Rozpoznał siebie na zdjęciu przedstawiającym pięciu mężczyzn trzymających się za ręce, których bojownik z Brygad Al-Qassam trzymał na muszce. Powiedział, że zdjęcie zostało zrobione w ciągu pierwszych kilku dni od ich przybycia do tunelu.
Renana Eitan, psychiatra zajmująca się leczeniem zakładników uwolnionych w listopadzie 2023 r. jako ówczesna przewodnicząca oddziału psychiatrii w Centrum Medycznym Sourasky w Tel Awiwie, powiedziała Amnesty International, że niektórzy zakładnicy zgłaszali przypadki bicia, zmuszania do obserwowania lub uczestniczenia w aktach przemocy, przetrzymywania w izolacji lub całkowitej ciemności oraz pozbawiania możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb, co prowadziło do poważnych i długotrwałych konsekwencji dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Powiedziała również, że niektórzy z powracających zakładników i zakładniczek byli poddawani przemocy seksualnej, w tym przymusowej nagości i napaści seksualnej. Akty przemocy seksualnej popełnione w takich okolicznościach stanowią formę tortur lub innego nieludzkiego traktowania.
Hamas i Palestyński Islamski Dżihad poddali wszystkich przetrzymywanych przez siebie zakładników i zakładniczki, a także członków ich rodzin, przemocy psychicznej. Przetrzymywali wszystkie te osoby w izolacji, poniżali je, pokazując je bez ich zgody na filmach i publicznie. Odmawiali rodzinom zakładników i zakładniczek informacji o ich bliskich.
Przebieg dochodzeń
Pomimo skali i powagi naruszeń popełnionych podczas ataków z 7 października 2023 r. oraz później wobec zakładników, nadal nie udało się pociągnąć sprawców do odpowiedzialności.
Hamas i inne palestyńskie grupy zbrojne zasadniczo nie przeprowadziły dochodzeń w sprawie zbrodni popełnionych podczas ataków z 7 października 2023 r. oraz później wobec zakładników. Przywódcy polityczni i wojskowi Hamasu nie uznali publicznie ani nie potępili popełnionych zbrodni, a winą za bezprawne działania obarczyli niezrzeszonych Palestyńczyków ze Strefy Gazy. Chwalili się nawet niektórymi czynami, które stanowią zbrodnie, takimi jak wystrzeliwanie niekierowanych rakiet w kierunku Izraela.
Władze izraelskie podjęły kroki w celu zbadania zbrodni popełnionych przez palestyńskich bojowników podczas ataków z 7 października 2023 r., ale nie zebrano kluczowych dowodów. W wielu przypadkach, w pośpiechu związanym z zebraniem ciał ofiar, miejsca zbrodni nie zostały skutecznie zabezpieczone, ciała zostały przeniesione przez cywilnych wolontariuszy, zanim można było sporządzić dokumentację, a informacje o miejscu i okolicznościach śmierci nie zostały zarejestrowane.
Grupy feministyczne zgłosiły obawy dotyczące niedociągnięć w dochodzeniach i ściganiu przestępstw związanych z przemocą ze względu na płeć na wszystkich etapach procesu. Obejmują one brak gromadzenia dowodów i nieodpowiednie przeszkolenie osób udzielających pierwszej pomocy w zakresie rozpoznawania oznak przemocy seksualnej na ciałach ofiar.
Według doniesień z sierpnia 2025 r. władze izraelskie przetrzymywały co najmniej 200 osób pochodzenia palestyńskiego oskarżonych o przestępstwa popełnione podczas ataków, ale nie postawiły im żadnych zarzutów ani nie postawiły ich przed sądem.
Nie podjęto żadnej decyzji co do tego, przed jakim systemem prawnym – cywilnym czy wojskowym – oskarżeni zostaną osądzeni ani jakie będą zarzuty. Oskarżeni nie mogli również przyjmować wizyt przedstawicieli Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża (MKCK). Amnesty International odnotowało także doniesienia, że osoby pochodzenia palestyńskiego przetrzymywane w Izraelu w związku z przestępstwami popełnionymi podczas ataków z 7 października 2023 r. były poddawane torturom i innym formom nieludzkiego traktowania. Stanowiłoby to poważne naruszenie praw osób zatrzymanych i podważałoby możliwość sprawiedliwego procesu oraz zapewnienia prawdy, sprawiedliwości i zadośćuczynienia ofiarom, ocalałym i ich rodzinom.
Wnioski i zalecenia
Na podstawie wyników badań i analizy prawnej, Amnesty International doszło do wniosku, że palestyńskie grupy zbrojne dopuściły się naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości podczas ataków na południu Izraela, które rozpoczęły się 7 października 2023 r., a także dopuszczały się dalszych naruszeń i zbrodni w świetle prawa międzynarodowego, przetrzymując i maltretując zakładników i zakładniczki oraz zatrzymując ciała zabitych. Organizacja uważa, że Hamas, w tym jego skrzydło zbrojne, Brygady Al-Qassam, ponosi główną odpowiedzialność za te naruszenia i zbrodnie. Inne palestyńskie grupy zbrojne, w szczególności Palestyński Dżihad Islamski, w tym jego skrzydło zbrojne, Brygady Al-Quds, oraz Brygady Męczenników Al-Aksa, dawniej skrzydło zbrojne ruchu politycznego Fatah, podobnie jak w niektórych przypadkach niezrzeszone palestyńskie osoby cywilne z Gazy, ponoszą odpowiedzialność w mniejszym stopniu w porównaniu do Brygad Al-Qassam.
W świetle tych wniosków Amnesty International przedstawia szereg zaleceń mających na celu zapewnienie sprawiedliwości i zadośćuczynienia ofiarom i osobom, które przeżyły popełnione zbrodnie:
- Hamas i inne palestyńskie grupy zbrojne muszą bezwarunkowo zwrócić wszystkie pozostałe ciała osób zabitych w Izraelu 7 października 2023 r., gdy tylko zostaną one odnalezione.
- Hamas musi przeprowadzić dochodzenia w sprawie poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym zbrodni międzynarodowych, popełnionych przez swoje siły podczas ataków z 7 października 2023 r. i od tego czasu, w tym wobec zakładników.
- Hamas musi publicznie uznać, potępić i zaprzestać poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, w tym zbrodni międzynarodowych, które były i nadal są popełniane oraz zobowiązać się do niepowtarzania takich naruszeń w przyszłości.
- Amnesty International wzywa również Hamas, jako faktyczną władzę w Strefie Gazy, do zapewnienia, że wszystkie osoby odpowiedzialne za poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i zbrodnie międzynarodowe popełnione podczas ataków z 7 października 2023 r. i od tego czasu zostaną postawione przed sądem w ramach rzetelnego postępowania prowadzonego przez niezależny i bezstronny organ sądowy.
- Amnesty International wzywa władze izraelskie do zaprzestania łamania prawa międzynarodowego wobec Palestyńczyków i Palestynek na okupowanych terytoriach palestyńskich oraz wobec palestyńskich obywateli i obywatelek Izraela.
- Władze Izraela powinny kontynuować dochodzenia w sprawie ataków z 7 października 2023 r., porwań zakładników i zakładniczek oraz przejęcia i zatrzymania ciał. W przypadku istnienia wystarczających i dopuszczalnych w świetle prawa dowodów, władze muszą postawić przed sądem osoby, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw w świetle prawa międzynarodowego. Oskarżeni powinni być sądzeni przez sądy cywilne w ramach jawnych postępowań, z poszanowaniem międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i bez stosowania kary śmierci.
- Izrael, Hamas – jako faktyczna władza w Strefie Gazy – oraz władze Państwa Palestyńskiego powinny w pełni współpracować i zapewnić dostęp wszystkim międzynarodowym instytucjom wymiaru sprawiedliwości i mechanizmom ONZ ds. praw człowieka, które prowadzą dochodzenia lub monitorują naruszenia prawa międzynarodowego w Izraelu i na terytoriach okupowanych, w tym Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu, Komisji Śledczej ONZ, Biuru Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka oraz Specjalnym Sprawozdawcom ONZ ds. sytuacji praw człowieka na terytoriach palestyńskich okupowanych od 1967 r. Wszystkie strony powinny udostępnić wymienionym międzynarodowym instytucjom wymiaru sprawiedliwości i mechanizmom ONZ ds. praw człowieka wszystkie zebrane przez siebie dowody mające znaczenie dla dochodzenia w sprawie naruszeń, w tym tych popełnionych przez palestyńskie grupy zbrojne, w celu pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności i zadośćuczynienia ofiarom.
Amnesty International przedstawiło swoje zalecenia dotyczące ludobójstwa i innych zbrodni popełnionych przez Izrael w Strefie Gazy, a także w Izraelu i na okupowanych terytoriach palestyńskich, w innych publikacjach.